Quê Người Nhớ Mẹ

Con đi giữa phố phường hoa lệ,
Nghe nhớ vùng quê tĩnh lặng xưa,
Một thủa thanh bình trong tuổi nhỏ,
Chưa biết yêu đương để hẹn hò.
***
Sáng nay, gió lộng và mưa lạnh,
Từng giọt li ti đủ chạnh lòng,
Một bước xa quê là mất cả,
Nghĩa xóm, tình làng, những cảm thông.
***
Nhớ mắt Mẹ xưa buồn diệu vợi,
Lo lắng cho con từng quãng đường,
Tương lai theo bước thời gian tới,
Tóc Mẹ thay màu bạc tuyết sương.
***
Cả một đời thương Mẹ tảo tần,
Trưa Hè, Thu tím, hay Đông, Xuân,
Mẹ đi trong bóng thời gian ấy,
Và... Ưu tư theo xuống mộ phần.
***
Chen chúc phố hoa những dáng người,
Mắt ngời, rạng rỡ , nụ cười vui,
Ôm trong tay bó hồng kính Mẹ,
...Phận mình : Thương Mẹ đã xa rồi.
***
Ôi! Biết bao nhiêu những cảnh đời,
Ước tròn hiếu thuận, Mẹ Cha vui,
Thì Mẹ Cha đã không còn nữa,
Lòng xót xa lòng, nước mắt rơi.

Hoàng Yến

 

Sau tháng Tư năm 1975, chiến tranhkhép lại trên bản đồ.

Nhưng trong thân thể nhiều ngườilính cũ của Quân lực Việt Nam Cộng hòa, chiến tranh chưa từng chịu lui binh.

Họ sống giữa những con đường mangtên mới.

Sống giữa những khẩu hiệu mới.

Sống giữa những người từng đứng bênkia chiến tuyến, nay là “bên thắng cuộc”.

Và họ sống… bằng cách của mình.

⸻

Những bước chân khôngcòn nguyên vẹn

Buổi sáng ở một góc chợ nhỏ, tôi gặpông Tư.

Một chân cụt ngang gối, ống quần xếpgọn, chống nạng gỗ đã mòn tay cầm.

Ông trải xấp vé số ra tấm nylon.

“Chú mua giùm tôi tờ, lấy hên,” ôngcười.

Nụ cười hiền, nhưng mắt sâu như đáygiếng.

Tôi hỏi nhỏ:

— Chân chú… mất hồi nào?

Ông nhìn xuống phần chân không cònđó.

— Năm bảy hai. Quảng Trị. Bị pháo.Lúc đó tưởng chết rồi. Ai dè còn sống để bán vé số.

Ông nói như kể chuyện của ai khác.Không oán, không kể công.

Một người khách trẻ bước lại, cầm tờvé số, lẩm bẩm:

— Thời đó mấy ông thua mà.

Ông Tư cười nhẹ:

— Ờ, thua. Nhưng lúc đó tôi đâu cónghĩ chuyện thắng thua. Tôi nghĩ tới thằng bạn nằmbên cạnh, máu chảy ướt áo.

Câu nói rơi xuống,không nặng, mà chìm.

⸻

Dưới gầm cầu, có một đời lính

Có những người không bán vé số.

Họ sửa xe lề đường.

Chiếc hộp đồ nghề cũ.

Cái bơm tay xì xì.

Tấm bảng viết nguệch ngoạc: “Vá xe –10.000”.

Anh Ba cụt một tay. Tay còn lại đầydầu nhớt.

Một đứa nhỏ hỏi:

— Chú ơi, sao chú mất tay?

Anh Ba ngẩng lên, nhìn dòng xe chạyngược xuôi.

— Hồi trẻ chú nghịch dại.

Tôi biết anh không muốn nói.

Sau này anh kể riêng:

— Trận đó tôi ôm máy truyền tin. Đạncối rơi. Tỉnh dậy thì tay không còn. Thằng truyền tin phụ chết ngay bên cạnh.

Tôi hỏi:

— Anh có buồn không?

Anh im lặng lâu lắm.

— Buồn gì nữa. Còn sống là may. Có người còn không có mộ.

⸻

Sống giữa kẻ chiến thắng

Có những ngày lễ lớn, cờ đỏ treo kínphố.

Những đoàn diễu hành đi qua.

Loa phóng thanh kể về “ngày toànthắng”.

Ông Năm, thương phế binh cụt haichân, ngồi trong căn chòi tạm ven sông.

Mỗi khi nghe nhạc hành khúc vanglên, ông lặng lẽ tắt radio.

Đứa cháu hỏi:

— Ông nội, sao ông không coi tividiễn binh?

Ông xoa đầu nó:

— Thời ông… khác lắm con.

— Ông có phải người thua không?

Ông cười buồn:

— Ông làngười lính. Hết chiến tranh rồi, đừng chia thắng thua nữa.

Đứa nhỏ không hiểu. Nó chỉ thấy ôngnội mỗi lần trái gió trở trời lại ôm phần thân mình đau nhức, như thể chiếntranh vẫn nằm đâu đó trong xương.

⸻

Không phải ai cũng khổ

Nói vậy không có nghĩa tất cả thươngphế binh VNCH đều sống dưới gầm cầu.

Có những người ra nước ngoài, concái thành đạt.

Có người mở tiệm nhỏ, sống an ổntuổi già.

Có người được con cháu kính trọng,chăm sóc đủ đầy.

Nhưng ngay cả trong căn nhà khangtrang ấy, nhiều ông vẫn giật mình giữa đêm.

Vẫn mơ thấy tiếng pháo.

Vẫn nghe tiếng gọi của đồng đội.

Một người con hỏi cha mình:

— Ba có hối hận không?

Người cha nhìn lên bàn thờ, nơi tấmhình chụp thời trai trẻ mặc quân phục.

— Hốihận gì con? Ba làm điều ba tin lúc đó là đúng. Lính mà. Được lệnh thì đi.

Câu trả lời không cóhận thù.

Chỉ có một đời đã qua.

⸻

Điều họ mất không chỉ là chân tay

Có người mất chân.

Có người mất tay.

Có người mất cả tuổi trẻ.

Nhưng điều họ mấtnhiều nhất là danh phận.

Họ không được gọi làanh hùng.

Không được truy tặng.

Không được vinh danh.

Họ chỉ là những ônggià bán vé số, sửa xe, ngồi lặng lẽ bên lề đời.

Nhưng trong ánh mắthọ, nếu nhìn kỹ, vẫn còn một thứ không ai lấy được:

Lòng tự trọng

⸻

Chiều xuống, tôi mua thêm vài tờ vésố của ông Tư.

Ông cười:

— Mua nhiều vậy làm chi?

Tôi đáp:

— Để nhớ.

Ông nhìn tôi lâu, rồi nói khẽ:

— Nhớ thì nhớ luôn mấy thằng khôngcòn sống nghe chú.

Giữa dòng người hốihả, giữa thành phố của “kẻ chiến thắng”,

những người lính giàấy vẫn sống.

Không ồn ào.

Không đòi hỏi.

Chỉ mong một điều giảndị:

Được nhìn như con người.

Phạm Sơn Liêm

Đã 51 năm trôi qua kể từ ngày miền nam thất thủ nhưng cái cảm giác hãi hùng kinh khiếp ấy vẫn còn lãng vãng quanh đây khi tháng tư lại về. 

Người Phương Nam

 

THÁNG TƯ, NHỮNG NGƯỜI LÍNH CUỐI CÙNG.

 

Người lính tan hàng những ngày tháng tư,

Năm 1975 bàn cờ thế cuộc,

Anh trở về không còn gì để mất,

Anh trở về với cõi lòng bị thương.

 

Anh đã đi giữa hai cõi âm dương,

Trên quốc lộ biển người đang tháo chạy,

Xác người chết bên xác xe bốc cháy,

Đứa trẻ thơ lạc mẹ khóc bên đường.

 

Anh đã đi qua khu phố xóm làng,

Cộng quân pháo kích nhà tan cửa nát,

Người vợ khóc chồng còn nằm phơi xác,

Máu thịt rơi chưa kịp đắp chiếu chăn.

 

Anh đã đến gần cửa biển. Đám đông

đang đợi tàu di tản về thành phố,

Người chưa lên tàu đạn bom pháo nổ,

Máu đổ trên bờ tiếng khóc tiếng than.

 

Người lính trở về từ cuộc chiến tranh,

Trên chiếc cầu, trong chiến hào hầm hố,

Không cấp chỉ huy không còn đơn vị,

Anh vẫn chiến đấu đến phút cuối cùng.

 

Anh chỉ là những người lính vô danh,

Trong tay anh không còn nhiều vũ khí,

Nhưng người lính cuối cùng đã cố thủ,

Tuyệt vọng bắn từng viên đạn lẻ loi.

 

Anh trở về quần áo lính tả tơi,

Những ngày cố thủ đói cơm khát nước,

Cây súng hết đạn và cái nón sắt,

Vật dụng của anh bỏ lại nơi nào ?

 

Người lính tan hàng cùng vận nước đau,

Anh sống sót và trở về thành phố,

Bỗng thấy mình thành người dưng kẻ lạ,

Thành phố của mình sao lạc bước chân.

 

Phút cuối cùng không giữ được quê hương,

Xếp tàn y anh làm người thua cuộc

Ngày hôm nay không còn gì phía trước

Nhưng hôm qua người lính vẫn con đây.

  Nguyễn Thị Thanh Dương.