Từng ngạc nhiên khi thấy quý cô nọ kiên nhẫn thuyết phục người ăn xin ngồi trên góc phố, anh cảnh sát không khỏi xúc động khi biết được cuộc hội ngộ thú vị giữa hai người.

Một ngày nọ, người phụ nữ trông thấy một người ăn xin trên đường. Ông ta trông có vẻ khá già với râu ria xồm xoàm cùng quần áo lếch thếch. Mọi người qua đường đều nhìn ông bằng ánh mắt chẳng tốt đẹp gì vì với họ ông chỉ là một kẻ ăn xin bẩn thỉu và rách rưới. Chỉ có người phụ nữ này thấy thương cảm với người đàn ông nghèo khổ kia. 

Ngoài trời thì rét căm, lão ăn xin co quắp trong bộ trang phục chính xác hơn là một cái áo khoác lớn đã sờn cũ quần lấy người. Trông chúng không có vẻ gì là có thể mang đến hơi ấm cho ông cả. 

"Thưa ông, ông vẫn ổn chứ?", người phụ nữ lịch sự hỏi.

Nhìn vào quý cô đang đứng trước mặt, ông lão gằn giọng hừm một tiếng lớn. Một người có địa vị như vậy đứng trước mình chỉ có thể là giống như nhiều người khác, muốn chọc ghẹo, chế giễu mình mà thôi. 

Người phụ nữ vẫn đứng yên ở đó. Điều làm ông càng ngạc nhiên hơn nữa là cô còn mỉm cười và hỏi ông có đói không. 

“Không. Tôi vừa mới đi ăn với Tổng thống về đây. Xong chuyện rồi, cô đi đi”, người ăn xin đáp lời với vẻ châm biếm.

Người phụ nữ nọ vẫn cười. Cô khẽ đưa tay vào dưới cánh tay người ăn xin và cố kéo ông đứng dậy.

“Này cô, cô đang làm cái quái gì vậy?” người ăn xin kêu toáng lên.

Một người cảnh sát từ xa đi tới hỏi: “Có chuyện gì không, thưa cô?”

“Không có chuyện gì lớn đâu ngài cảnh sát. Tôi chỉ đang cố kéo ông ấy đứng lên thôi. Anh giúp tôi một tay nhé!” cô trả lời. 

Người cảnh sát ngạc nhiên nhìn cô và nói: 

“Người đàn ông vô gia cư này đã ở đây mấy năm rồi. Chắc cô phải có chuyện gì cần giải quyết với ông ta chứ?”

“Chỉ là tôi muốn đưa ông ấy đến một cửa tiệm để ăn chút gì đó và giúp ông tránh cái lạnh ngoài trời một lúc thôi.”

“Cô bị điên à, thưa cô?” người ăn xin cương quyết. “Tôi không muốn tới đó!”

Đột nhiên, ông cảm thấy có một bàn tay to khỏe đang nhấc lấy cánh tay kia của mình, ông nói lớn: 

“Buông tôi ra, ngài cảnh sát. Tôi có tội gì đâu”

“Đây là cơ hội để ông có một bữa ăn no đấy. Đừng như vậy”, người cảnh sát khuyên nhủ.

Sau một hồi giằng co, cuối cùng cả ba cũng đi tới một quán cà phê. Quán ăn vừa mới phục vụ xong cho buổi sáng và vẫn còn quá sớm để bắt đầu bữa trưa. Người quản lý sải bước về phía bàn và hỏi xem chuyện gì đang xảy ra. 

“Có chuyện gì vậy thưa ngài cảnh sát? Gã ăn xin này phạm tội gì à?”

“Không! Quý cô đây muốn mời ông ấy một bữa ăn”, vị cảnh sát đáp.

Người quản lý tỏ rõ thái độ không hài lòng: “Không phải trong quán của tôi chứ? Ông ấy sẽ khiến việc kinh doanh của chúng tôi bị ảnh hưởng."

Người ăn xin liền nói: "Giờ thì cô đã biết tại sao tôi không muốn đến đây rồi đấy. Buông tôi ra! Tôi đã nói không muốn đến chỗ này rồi mà."

Người phụ nữ nhẹ nhàng quay sang nói với người quản lý: "Thưa ông, tôi chắc là ông biết ngân hàng Eddy & ***ociates ở cuối dãy phố này chứ?”

"Đương nhiên tôi biết. Họ thường tổ chức họp hàng tuần trong phòng tiệc của chúng tôi”, người quản lý nhanh nhẹn đáp. 

“Chắc các ông cũng kiếm được kha khá từ những buổi đó nhỉ?”

“Vì sao chuyện đó lại khiến cô bận tâm?”

Bởi vì tôi là CEO của công ty đó!" 

Người quản lý thốt lên và không biết phải nói gì nữa trong hoàn cảnh này. 

Người phụ nữ quay sang phía cảnh sát và hỏi: “Anh có thời gian để dùng bữa cùng chúng tôi chứ?”

“Cảm ơn cô nhưng tôi đang trong ca trực”, anh đáp.

“Vậy thì một cốc cà phê nhé?”

“Vâng. Tôi nghĩ như thế sẽ tốt hơn”.

Người quản lý nhanh nhảu nói: “Để tôi đi làm cà phê cho anh, anh cảnh sát.”

“Cô thật tốt với người ăn xin”, viên cảnh sát nói với quý cô.

" Sự thật là khi bước xuống phố sáng nay, đây không phải là điều tôi dự định sẽ làm đâu”. Cô quay sang nhìn người ăn xin và hỏi: “Này ông lão, ông có nhớ tôi không?”

Người ăn xin suy nghĩ một hồi: “Đúng là nhìn cô quen lắm.”

“Ông có nhớ cô gái từng co ro trong cái rét và đói từng xuất hiện ở gần nơi ông làm việc trước đây chứ? Cô ấy có vẻ già đi nhiều phải không?”, người phụ nữ gợi ý.

Chứng kiến cuộc trò chuyện, người cảnh sát không khỏi ngạc nhiên. Anh không thể tưởng tượng được rằng quý cô xinh đẹp đang đứng trước mặt mình từng là một cô gái nghèo khổ.

“Lúc ấy tôi vừa mới ra trường và chuyển tới thành phố này để tìm một công việc. Rất lâu sau đó, tôi vẫn chưa kiếm được công việc nào. Không còn đồng nào trong túi, tôi phải trả căn phòng đang thuê và thành người vô gia cư, sống trên những con phố một thời gian. 

Tôi vẫn còn nhớ, đó là vào những ngày lạnh giá của tháng 2. Tôi thấy quán ăn này và đã liều mình bước vào với hy vọng sẽ tìm được chút thức ăn nào đó còn thừa hay những đồng bạc lẻ còn sót lại.”

Một ký ức lóe lên trong đầu người ăn xin: 

“A! Tôi nhận ra cô rồi. Hồi đó tôi làm ở quầy thu ngân. Cô bước vào và hỏi liệu cô có thể làm việc gì đó để đổi lấy thức ăn không. Tôi trả lời điều đó vi phạm quy định của cửa hàng.”

“Đúng! Và sau đó, ông đã mang ra cho tôi một cái bánh sandwich kẹp thịt bò nướng thật là to cùng một cốc cà phê. Ông còn tử tế cho tôi ngồi vào bàn để thưởng thức bữa ăn của mình. Tôi đã nhìn thấy ông trả thay tôi số tiền của bữa ăn đó.”

Người ăn xin bắt đầu tò mò: “Và cô đã bắt đầu kinh doanh ngay sau đó?"

“Cũng không nhanh vậy. Trưa hôm đó, tôi đã tìm được việc. Sau một khoảng thời gian học hỏi, tôi đứng ra kinh doanh riêng.”

Người phụ nữ mở túi xách lấy ra một tấm danh thiếp và dặn dò ông lão: “Hãy ghé qua phòng nhân sự của chúng tôi nhé. Tôi sẽ nói với người trưởng phòng. Chỗ chúng tôi có lẽ có việc cần đến ông đấy. Tôi sẽ đưa trước cho ông một số tiền để ông trang trải sinh hoạt.”

Người ăn xin bật khóc khi nghe những lời nói đó. Ông nghẹn ngào nói trong nước mắt: 

“Làm sao tôi có thể trả ơn cô đây?”

“Ông không cần phải làm vậy đâu. Cảm ơn trời đất khi đã để tôi được gặp lại ông. Cảm ơn anh cảnh sát vì đã giúp chúng tôi nhé!”.

Người cảnh sát đáp lời: 

“Thưa cô Eddy, tôi phải cảm ơn cô mới phải. Hôm nay cô đã cho tôi thấy một điều kỳ diệu. Và cũng cảm ơn cô rất nhiều vì cốc cà phê nhé!”

Nghe đến đây, người phụ nữ chợt nhớ ra: “Tôi quên không hỏi anh thích dùng sữa hay đường rồi. Đây là cà phê đen.”

“Tôi thích cho sữa và nhiều đường nữa.”

“Ôi, tôi sơ ý quá!”

“Cô đừng xin lỗi. Với tôi, ly cà phê trên tay có vị ngọt ngào như đã thêm đường vậy!”

Nguồn: https://eva.vn/eva-tam/quy-co-sang-trong-keo-lao-an-xin-vao-quan-an-canh-sat-rung-rung-vi-mot-dieu-ky-dieu-c66a430504.html

A BEGGAR AND A LADY

February 29, 2016

As a woman walked down the streets one day, she spotted a beggar. The man looked pretty old, unshaven and ill-dressed. Every p***erby looked at him with contempt; Not like they had anything against him, but merely because of who he was- a filthy beggar.

But when this particular woman saw him, she was filled with comp***ion.

The beggar was improperly dressed for a weather so cold. Precisely, he wasn’t dressed by wrapped up in what looked like a coat from a very old and not-so-warm suit. She kindly asked the man “Sir? Are you all right?”

The man looked at the women, who, clearly by her appearance was a demonstration of what people from a wealthy background looked like. The old beggar thought that she, like every other person, was mocking him. “Leave me alone,” he growled.

The women did not move. Instead, to his surprise, she smiled at him and gently asked if he was hungry.

“No, I’ve just come from dining with the president. Now go away.”-the beggar replied with a notable sarcasm. The woman’s smile did not fade. She slid her hands under the beggar’s arm and tried to pick him up.

“Woman, what do you think you are doing?” the beggar sounded annoyed.

“Is there a problem ma’am?” a policeman shouted, walking towards the lady and the beggar.

“Not at all officer. I’m just trying to get this man to his feet. Will you help me?”-the women replied

The policeman looked at her with surprise- “that man is old jack and has been here for  years. What have you got to do with him anyway?”

“I am taking him to a cafeteria to eat something and to get him out of the cold for a while”- The women answered.

“Are you crazy, lady?” the homeless man resisted. “I don’t want to go in there!” Then he felt strong hands grab his other arm and lift him up. “Let me go, officer. I didn’t do anything.”

“It’s a good chance to feed yourself jack. Don’t blow it.”- The officer advised.

After a lot of difficulty, the woman and the officer managed to drag jack into the cafeteria. It was past breakfast and too early for lunch hour of the day. The manager strode towards the table and asked “What’s going on here, officer?” he asked. “Is this man in trouble?”

“She brought old jack in here to be fed,” the policeman answered.

“Not in my cafeteria! People like him are bad for business.”-the manager angrily retorted.

“Now you know why I didn’t want to come in here woman.”- Jack said to the lady-“now let me go. I never wanted to be here in the first place.”

The woman turned to the cafeteria manager and smiled. “Sir, I reckon you know Eddy and ***ociates, the banking firm down the street?”

“Of course I do, ” the manager answered impatiently. “They hold their weekly meetings in one of my banquet rooms.”

“And I guess you make a good amount of money through those meetings.”

“Why does it concern you, I anyway?”

“Because I am the CEO of the company” the women replied, showing no sign of pride in her statement. “Oh.”- it was all that the manager managed to say.

She looked at the officer- “Would you like to join us in a cup of coffee and a meal, officer?”

“No thanks, ma’am,” the officer replied. “I’m on duty.”

“Then, perhaps, a cup of coffee to go?”

“Yes, ma’am. That would be very nice.”

“I’ll get your coffee for you right away, officer.”-the manager immediately replied.

“You served him right,” he said.

“Oh, believe me officer, that was not what I intended. I have a reason behind all this.” She stared at Jack intently, and asked “Jack, do you remember me?”

Old Jack examined her face- “well you do look familiar.”- He thoughtfully added.

“Do you remember a cold and hungry girl who frequently visited this place when you worked here?” the women asked – “she has perhaps grown old hasn’t she?”

The officer looked surprised. He couldn’t imagine this fine looking woman as a poor and hungry woman.

“I had just graduated and had come to the city looking for a job. Didn’t find one for a really long time. I was running out of cash and had been asked to vacate my apartment too.  I lived on these streets for days. It was the cold month of February, I still remember. And that’s when I found this place and walked in hoping to find eatable my little budget could afford.”

Jack’s face suddenly lit up- “now I remember you. I used to be at the counter. You came up and asked me if you could work for something to eat. I said that it was against company policy.”

“I know,” the woman said. “Then you offered me the biggest roast beef sandwich, a cup of coffee, and a table for me to sit and enjoy the meal. I saw you put the price of my food in the cash register”

“So you started your own business?” Old Jack asked.

“No, not exactly. That very afternoon I got a job. I worked my way up. Then, I started my own business.” She opened her purse and pulled out a business card. “Please pay a visit to the personnel director of my company. I’ll go talk to him now. I am sure there is something in my office for which we can use your help. We can even pay you a certain amount of your salary in advance.”

Tôi lấy chồng ở tuổi 65. Con tôi nói tôi “phản bội” người cha đã khuất của chúng.

“Đồ phản bội.”

Đó là từ mà con gái cả đã dùng khi tôi nói với nó về Carlos.

Tôi nghe tiếng thở của con ở đầu dây bên kia, cái im lặng nặng nề luôn đến trước cơn bão. 

— Mẹ ơi, ba mất mới… mười lăm năm thôi.

“Tạm bợ mười lăm năm à?”, tôi lặp lại, cảm thấy chữ đó vỡ vụn trong miệng mình. 

Mười lăm năm không phải “mới”.

Là 5.475 ngày thức dậy một mình.

Là hàng ngàn bữa tối trước tivi, nói chuyện với bản tin chỉ để nghe tiếng của chính mình.

Là vô số hoàng hôn, ngồi nhìn ảnh của chúng tôi cho đến khi nước mắt tự cạn.

Chồng tôi qua đời vì nhồi máu cơ tim lúc sáu mươi hai tuổi. Khi đó tôi mới năm mươi.

“Còn nửa đời phía trước,” bác sĩ an ủi.

Tôi chỉ nghĩ: “Nửa đời trống trơn.”

Những năm đầu là sống sót đúng nghĩa.

Tôi học cách sửa bình nước nóng, tự giữ sổ sách chi tiêu, và ngủ vắt ngang giường để không cảm thấy khoảng trống bên cạnh.

Ba đứa con đưa gia đình về mỗi chủ nhật; tiếng cười và ồn ào lấp đầy căn nhà, rồi tất cả lại đi, để lại cho tôi đồ ăn thừa cho cả tuần và một khoảng lặng dội vào tường. 

— Mẹ nên ra ngoài một chút, theo một lớp gì đó, kết bạn đi mẹ. 

Tôi thử. 

Tôi học vẽ màu nước. 

Ở đó, tôi gặp những góa phụ khác — họ nói về chồng ở thì hiện tại, như thể các ông chỉ mới ra ngoài mua tờ báo.

Ba tháng sau, tôi bỏ lớp.

Tôi gặp Carlos ở siêu thị, theo cách tầm thường nhất: xe đẩy của chúng tôi va vào nhau ở dãy đồ hộp.

Ông tìm ô-liu xanh, tôi tìm atisô.

Chúng tôi bật cười. Ông có một tràng cười ấm, thứ lây lan mà bạn chẳng hiểu vì sao.

— Sáu mươi lăm năm sống trên đời mà tôi vẫn chưa biết đọc nhãn mác, — ông nheo mắt nói.

— Tôi cũng sáu mươi lăm, — tôi đáp, — và kính thì để trong xe.

 Chúng tôi uống một ly cà phê ở quầy. Rồi thêm một ly nữa. Tuần sau lại gặp.

 Carlos cũng góa bảy năm.

 Chúng tôi nói về hôn nhân của mình mà không mặc cảm, bằng sự thẳng thắn bình thản của những người chẳng còn gì phải chứng minh.

 Vợ ông là người tốt.

Chồng tôi là người tốt.

Chúng tôi đã yêu.

Chúng tôi đã khóc.

 Và rồi tiếp tục sống, vì đó là điều người còn sống phải làm.

— Mẹ không thay thế ba con, — tôi nói khi gọi cả ba đứa về phòng khách. 

Carlos chờ ngoài xe, như một cậu trai hồi hộp.

— Ba con có chỗ của ông trong tim mẹ. Và sẽ luôn như vậy. Nhưng trong tim mẹ còn chỗ nữa. 

— “Còn chỗ” ư? — con gái giữa thở hắt. 

Một năm trước mẹ còn không chịu đi tìm hiểu ai, giờ… kết hôn? Người ta sẽ nói gì? 

— “Người ta” là ai? — tôi thật lòng hỏi.

— Họ hàng, hàng xóm, giáo xứ! Mẹ 65 tuổi rồi! Thật… thật…

— Đáng xấu hổ? Phản cảm? Lố bịch? — tôi nói tiếp.

Không đứa nào trả lời, nhưng gương mặt chúng nói hết. 

— Nghe mẹ nói đây, — giọng tôi vững hơn tôi tưởng. 

Mẹ đã làm “người vợ của ba các con” suốt mười lăm năm qua.

Mẹ làm vợ tốt suốt ba mươi hai năm.

Mẹ nấu nướng, dọn dẹp, nuôi ba đứa con, đi làm bán thời gian để phụ.

Mẹ chăm ông ấy khi ốm.

Mẹ chôn cất ông.

Mẹ khóc cho đến khi không còn giọt nào.

Và rồi mỗi sáng chết tiệt mẹ vẫn phải dậy, vì ai cũng mong mẹ như vậy.

Con gái cả rưng rưng:

— Mẹ, tụi con chưa bao giờ…

— Đừng ngắt lời mẹ. Bây giờ đến lượt các con nghe. 

Mẹ đã gặp một người đàn ông tử tế, người làm mẹ cười.

Người hỏi mẹ ngủ có ngon không.

Pha cà phê dở tệ nhưng sáng nào cũng khăng khăng mang đến.

Nắm tay mẹ khi đi bộ mà chẳng than phiền vì mẹ đi chậm.

Và đúng, bọn mẹ sẽ cưới — vì ở tuổi này, chờ đợi để làm gì? 

— Nhưng còn ba… — con trai mở lời.

— Ba các con đã mất rồi, — tôi nói.

Sự cứng rắn trong câu nói làm cả bọn lặng đi.

 — Mẹ xin lỗi, nhưng đó là sự thật. 

Ông ấy mất rồi, và sẽ không trở lại.

Còn mẹ — mẹ xứng đáng được sống. 

Mẹ xứng đáng được yêu.

Mẹ xứng đáng được cười.

Mẹ xứng đáng không phải đêm nào cũng tự hỏi: có phải đây là tất cả những gì còn lại trước khi mẹ cũng rời đi?

Sự im lặng sau đó khác đi. Nặng, nhưng theo cách khác.

— Mẹ có yêu ông ấy không? — con gái giữa hỏi khẽ.

Câu hỏi làm tôi sững lại. 

Đó không phải tình yêu cuồng nhiệt tuổi trẻ, không phải đam mê của phim ảnh.

Nó dịu dàng và yên ổn hơn.

 — Mẹ… thương ông ấy, — tôi thành thật. 

Ông ấy khiến mẹ thấy bình yên. Ông ấy làm mẹ hạnh phúc. 

Và sau từng ấy năm, mẹ nghĩ như vậy là đủ. 

Hai tháng sau, chúng tôi làm lễ cưới đơn giản: chỉ hai đứa, một thẩm phán, và hai người bạn ở câu lạc bộ cờ vua của Carlos làm chứng. 

Các con tôi không đến. 

Chúng giận vì tôi không năn nỉ, không chờ “phúc lành” của chúng.

Nhưng đời tôi đã chờ đủ rồi.

Một tuần sau cưới, con gái cả gọi cho tôi. Giọng nó run:

— Mẹ… con chỉ muốn nói là con sợ.

— Sợ gì hả con?

— Sợ mất mẹ. Sợ người đàn ông này kéo mẹ khỏi bọn con. Sợ quên ba. Sợ không còn nhận ra mẹ nữa.

Tôi nhắm mắt, xúc động:

— Con à, mẹ là mẹ con từ ngày con chào đời cho đến khi mẹ nhắm mắt. Không gì thay đổi được điều đó.

Và ba vẫn sống — trong ký ức của mẹ, trong những câu chuyện mẹ kể cho các cháu, trong chính cử chỉ của ba đứa.

Không ai lấy được ông khỏi mẹ, vì ông ở đây — ngay đây — trong tim mẹ.

Và sẽ mãi ở đó.

Nhưng trái tim mẹ lớn lắm.

Nó có chỗ cho quá khứ và cho hiện tại. 

— Mẹ hạnh phúc chứ? — nó hỏi, giọng run.

— Mẹ hạnh phúc, — tôi đáp.

Lần đầu tiên sau mười lăm năm, mẹ thực sự hạnh phúc.

Một khoảng lặng dài. Rồi:

— Vậy… bọn con có thể gặp ông ấy không? Lần này là thật?

Tôi mỉm cười, thấy một nút thắt trong mình được gỡ ra.

— Mẹ sẽ rất vui.

Hôm nay, sáu tháng sau, Carlos và các con tôi hòa hợp hơn tôi tưởng.

Chẳng hoàn hảo — con gái cả vẫn cứng người khi Carlos ngồi lên “ghế của ba” — nhưng là thật.

Là chân thành. 

Tối qua, tôi tựa đầu lên vai Carlos trước tivi. Tôi nghĩ về quãng đường đã qua.

Về nỗi đau, cô đơn, và cảm giác tội lỗi những tháng đầu — tự hỏi có “đúng” không khi ở tuổi 65 mà vẫn thấy bươm bướm bay trong bụng.

— Em nghĩ gì thế? — ông vuốt tóc tôi.

— Em nghĩ em xứng đáng với tất cả điều này, — tôi nói.

— Em còn xứng đáng với tình yêu nữa, — ông thì thầm và hôn lên trán tôi.

Và tôi biết, bằng một sự chắc chắn đã lâu quên, rằng ông đúng.

Ở tuổi sáu mươi lăm, tôi cho phép mình hạnh phúc trở lại.

Và điều đó không phản bội ai cả.

Đó là cách tôi trân trọng chính mình.

“Trái tim có chỗ cho cả ký ức và hiện tại. Hạnh phúc muộn không phải phản bội — đó là can đảm.”

Sưu tầm 

 Viết nhân mùa Giáng Sinh 2025

Thêm một mùa Giáng sinh nữa lại về. 

Khác với khung cảnh rực rỡ đèn hoa ở các nhà thờ ở Việt Nam ngày nay. Ở Úc, những nhà thờ chỉ trang trí hang đá đơn sơ trong nhà thờ và một ít dây đèn màu bên ngoài.

Tại Canberra, nơi gia đình tôi định cư, vào những ngày đầu mùa hè, sắp tới ngày Giáng Sinh … cũng mang một nét riêng biệt. Không khí Noel vẫn len lỏi qua từng dãy nhà, từng cửa hàng lộng lẫy, và những ca khúc Giáng sinh quen thuộc vẫn vang lên khắp nơi … nhưng lòng tôi lại bồi hồi nhớ về một mùa đông đặc biệt, một Giáng sinh 1976 ở Sài Gònxa xôi ngày xưa. 

Nhà thờ Đức Bà (Sàigòn) rực rỡ đèn chờ đón Giáng Sinh 2025.

Một căn nhà ở Canberra trang trí đón mừng Giáng Sinh 2025

Cây thông Giáng Sinh trong phòng khách gia đình chúng tôi.

… Sài Gòn năm ấy, sau biến cố tháng Tư năm 1975, mang một không khí trầm mặc, khác hẳn sự nô nức vui vẻ của hiện tại. Giáng sinh không nhộn nhịp, chỉ có chút đèn hoa trang trí đơn sơ ở các nhà thờ. Ai cũng mang trong lòng ít nhiều niềm âu lo, trăn trở về cuộc sống phía trước, trong đó có chúng tôi.

Trong đêm an lành đó, tôi hẹn đón Phương lúc 8 giờ tối để cùng em dạo phố đêm Giáng sinh đầu tiên của thời sau chiến tranh.

Em mặc một chiếc áo dài màu vàng mới may, tôn lên vóc dáng cao, gầy. Áo em bay nhẹ theo nhịp bước, hoà vào ánh đèn lấp lánh rồi chảy vào nỗi nhớ dâng lên trong lòng tôi.

Trong buổi tối yên bình, khi phố phường chỉ còn những ánh đèn vàng như thở chậm, tà áo dài vàng của em khẽ bay theo gió. Trông em như một dải hoàng hôn còn vương lại trong đêm, vừa dịu dàng vừa rực sáng. Tôi bước bên cạnh, chỉ mong khoảnh khắc ấy đừng trôi qua vì từng nhịp gió chạm vào tà áo em đều làm trái tim tôi mềm mại!

Màu áo vàng của em khiến tôi nhớ đến câu thơ lãng mạn của thi sĩ Nguyên Sa: “Áo nàng vàng tôi về yêu hoa cúc…” Nhưng với Phương, màu áo ấy càng làm dáng em thêm phần thanh thoát, đẹp đến nao lòng.

Chúng tôi cùng sánh bước, chầm chậm đi qua khu nhà thờ Chúa Cứu Thế rồi hướng về trung tâm Sài Gòn.

Chúng tôi đến khu vực Nhà thờ Đức Bà. Nơi đây có khá đông người. Họ chờ tham dự lễ Giáng sinh nửa đêm, hoặc có lẽ chỉ đơn giản là tìm chút hơi ấm tinh thần trong những ngày tháng bộn bề. Âm thanh bản nhạc Silent Night vọng ra từ cuối nhà thờ khiến lòng chúng tôi lâng lâng … Hang đá nhỏ cuối nhà thờ, ánh đèn vàng hắt lên tượng Chúa Hài Đồng… Em và tôi cùng nhau cầu nguyện.

Tôi không biết em cầu xin điều gì, nhưng cả hai chúng tôi đều nghĩ đến những ngày sắp tới, những dự định lớn lao của tuổi trẻ. Chúng tôi sẽ làm đám cưới trong mùa hè tới. Trong hoàn cảnh cuộc sống còn nhiều khó khăn, lo lắng bủa vây, Phương vẫn thủ thỉ nhẹ nhàng về một tương lai giản dị: “Chúng ta sẽ có một đám cưới đơn giản, một mái nhà ấm áp rồi sẽ có những đứa con. Em thích đặt tên con trai là Vĩnh Duy, con gái là Phương Thư. Anh thích tên này không?”

Tôi gật đầu, hôn nhẹ lên má em, một nụ hôn vội vã nhưng chứa chan hy vọng.

Khi đưa em về nhà cũng đã gần nửa đêm. Đường xá khi đó vắng lặng hoàn toàn. Em ái ngại nhìn tôi, có ý định xin phép bố mẹ cho tôi nghỉ lại ở phòng khách, vì đường về nhà tôi ở quận 11 khá xa. Tôi xin phép về, từ từ đi bộ về nhà. Dù có một anh lái xe ôm mời mọc, tôi vẫn ngần ngại, muốn tự mình tận hưởng trọn vẹn niềm vui đang tràn ngập trong lòng.

Chậm rãi bước đi trong đêm vắng, tôi cầu xin Chúa Hài Đồng thương ban nhiều hồng ân và hạnh phúc cho chúng tôi.

Viết ngắn đôi dòng để nhớ lại mùa Giáng sinh 49 năm trước, mùa Giáng sinh của mối tình đầu, của những ước mơ giản dị đã theo tôi suốt gần nửa thế kỷ.

Tạ ơn Chúa vì nay chúng tôi đã có cả Vĩnh Duy, Phương Thư … mà còn thêm hai con trai dễ thương nữa.

Viết nhân mùa Giáng Sinh 2025 tại Canberra để nhớ lại một mùa Giáng Sinh 49 năm về trước khi cuộc sống còn nhiều khó khăn sau vì miền Nam bị cộng sản cưỡng chiếm 30/4/1975

Mai Khánh Thư - Phạm Doanh Môn   

Bác sĩ Tần làm việc tại khoa sản của một bệnh viện lớn. 

Có một ngày khi sắρ tαn cα thì có một Ьệпh nhân đến, ông liền vội vàng kiểm trα một hồi rồi nói:

“Trong tử cung củα cô có một khối u, tốt nhất nên mổ ngαy“.

Gương mặt củα Ьệпh nhân ngαy lậρ tức tái đi, cô nghĩ chẳng trách dạo gần đây cơ thể hαy suy yếu, mαy mà ρhát hiện sớm, không để cho nó lớn thêm.

Nhưng khi mổ bụng Ьệпh nhân rα, quαn sát vào sâu trong tử cung , ông ấy liền hoảng sợ, mồ hôi chảy ướt cả trán. Trong cổ tử cung không ρhải là khối u mà là một bào thai

Đây là sαi lầm chưα từng gặρ trong mấy chục năm hành nghề y củα bác sĩ Tần. 

Ông rơi vào tình thế lưỡng nαn. Nếu như cắt bỏ bào thai , sαu đó nói với Ьệпh nhân là đã bỏ đi khối u thì Ьệпh nhân nhất định sẽ cảm kích vô cùng và đồng thời ông có thể khẳng định khối u đó sẽ không bαo giờ tái ρhát. 

Ngược lại, ông có thể nhαnh chóng khâu vết mổ lại và thừα nhận sαi lầm củα mình, nhưng sẽ mαng vết nhơ trong sự nghiệρ. 

Sαu vài giây ᵭấu trαnh tâm lý, ông quyết định hành động theo đạo đức nghề nghiệρ, chấρ nhận mαng tiếng xấu. 

Quαy về văn ρhòng, đợi sαu khi Ьệпh nhân tỉnh lại, bác sĩ Tần đứng trước giường Ьệпh nhân với vẻ mặt nghiêm túc, khiến cho Ьệпh nhân và người nhà lạnh buốt chân tαy, nghĩ rằng tình trạng rất tệ. 

“Xin lỗi, tôi đã khám sαi, cô chỉ là mang thai chứ không hề có khối u nào“, ông Tần thật lòng xin lỗi. 

 “Đứα bé vẫn bình αn, cô nhất định có thể sinh được một đứα trẻ kháu khỉnh“. 

Cả Ьệпh nhân và người thân đều ngây người, mười mấy giây sαu, người chồng củα Ьệпh nhân đột nhiên xông đến nắm lấy cổ áo củα bác sĩ Tần, rồi quát lên: “Ông là đồ lừα đảo, tôi ρhải kiện ông!“ 

Vài tháng sαu, đứα bé được sinh rα khỏe mạnh và ρhát triển bình thường. Nhưng người nhà Ьệпh nhân kiα vẫn không thα thứ và thαy đổi ý định. 

Bác sĩ Tần bị khαi trừ khỏi biên chế, đành ρhải đến làm việc tại một Ьệпh viện tư nhân. 

Những người bạn rất thông cảm cho ông ấy, hỏi ông tại sαo đã sαi rồi thì không làm luôn đi, cứ nói đó là một cái thαi lưu thì αi mà biết được. 

Bác sĩ Tần cười nhạt một tiếng: “Có Trời biết!”

Trong cuộc sống hiện thực, nhiều lúc xung quαnh chúng tα tràn ngậρ lời nói dối, không có αi dám bước rα nói sự thật hoặc có rất ít người nguyện ý nói rα sự thật.

Trong thực tế, người tα thường nói dối, nhưng trên internet dùng tên giả thì người tα lại thường nói những lời thật lòng. 

Nói sự thật, làm người tốt, đôi khi là một việc rất khó khăn. Bạn có thể ρhải hứng chịu nỗi đαu và uất ức, nhưng bạn sẽ sống được αn tâm, thong dong tự tại.

Nguồn FB

Mỗi ngày hai buổi đi, về sở làm, Quốc phải đi qua ga xe điện-ngầm Montparn***e làm trạm trung chuyển.

Có một ngày, đường xe điện ngầm về nhà Quốc tạm ngừng hoạt-động để sửa chữa, Quốc phải xử dụng đường xe điện ngầm khác trên cùng một ga trung chuyển, nhưng phải mượn lối đi qua hai thảm thang máy khá dài…

Khi vừa qua khỏi thảm thang máy thứ hai vài bước, Quốc thoáng thấy có một người phụ nữ ngồi xin tiền. Một chân bà bị teo nhỏ co quặp lai, ngắn hơn chân kia, một cặp nạng bằng kim loại sáng bóng sạch-sẽ nằm hai bên. Bà có vóc dáng của một người Á-châu và ánh mắt của bà khiến Quốc cảm nhận như đã nhìn thấy ánh mắt nầy ở một nơi nào đó rất mơ hồ…

Dòng người phía sau Quốc thúc đẩy Quốc tiến về phía trước. Quốc vẫn đi, lòng tự hỏi, tại sao giữa Paris của nước Pháp lúc nầy lại có người khuyết tật ăn xin ?

Chính-sách an-sinh xã-hội của Pháp không thể để sự việc như thế nầy xẩy ra, trừ trường hợp người nhập-cư bất hợp-pháp chưa được chính-quyền chấp thuận cho cư-trú dài hay ngắn hạn. Người khuyết tật là ưu-tiên của chính-sách an-sinh xã-hội Pháp.

Những ngày sau đó, buổi chiều đi làm về, khi bước ra khỏi thảm thang máy thứ hai Quốc vẫn thấy người đàn bà khuyết tật ngồi ngay tại một địa-điểm như những ngày hôm trước, dưới đất, trước mặt là một hộp giấy nhỏ để người hảo-tâm bỏ tiền vào. Bà ngồi im-lặng, không một lời hỏi xin khách đi ngang qua. Có lúc Quốc nhìn bà, mỉm cười. Quốc định ngừng lại bỏ tiền vào hôp giấy. nhưng một ý-nghĩ chợt dến, Quốc tiếp tục đi Quốc tự nhủ: “những người như bà nầy được xã-hội ưu-tiên giúp đỡ, không đến nổi nào phải xin ăn… làm ê mặt nước Pháp quá ! “.

Một ngày giữa tuần, sở làm có công việc cần giải-quyết gấp, tám giờ tối Quốc mới ra khỏi sở làm. Khi đến cuối thảm thang máy thứ hai Quốc không nhìn thấy người đàn bà khuyết tật ngồi nơi chỗ cũ. Sau giờ cao-điểm trong hành lang ga rất thưa người, Quốc có thể nhìn thấy bà nếu bà đang di-chuyển một nơi nào gần đó…

Nhưng khi đến bến xe điện, Quốc thấy người đàn bà khuyết-tật đang đứng chờ chuyến xe đến, trên cùng hướng của tuyến đường Quốc xử-dụng. Quốc đến bên cạnh bà, cũng vừa lúc xe đến. Quốc đưa tay đẩy nhẹ sau lưng bà bước lên tàu. Một hành-động tự phát nhân-cách của một nguời trước một đồng-loại khuyết tật dù không được yêu-cầu.

Xe thưa thớt khách. Vừa ngồi xuống ghế, người đàn bà khuyết tật xếp hai nạng chung với nhau để qua phiá bên chân bị tật. Quốc ngồi vào ghế đối -diện. Bà mỉm cười nhìn Quôc, nói bằng tiếng Pháp:

·        Cám ơn ông.

·        Thưa bà không có gì. Quốc trả lời.

Bà nhìn Quốc, hai mắt mở lớn, Quốc vẫn thấy ánh mắt nầy mình đã gặp ở một nơi nào đó. Bà hỏi:

·        Nhìn ông, nhận ra ông là người Châu-Á, nhưng không biết ông là người nước nào ?.

·        Tôi là người Việt-nam.

Bà cười, giọng cười đầy thiện-cảm :

·        Tôi cũng là người Việt-nam như ông, tiếc rằng tôi không nói được tiếng Việt, còn ông, ông nói được tiếng Việt không?.

Quốc gật đầu:

·        Tôi qua đây không lâu lắm nên còn nói được tiếng Việt như người trong nước.

Vẻ mặt bà thoáng suy-tư:

·        Mình người Việt, không nói được tiếng Việt, cũng thiệt-thòi phải không ông ? .

Quốc chưa kip trả lời câu hỏi thì loa phát-thanh trên tàu điện ngầm thông báo trạm đến để Quốc đổi tàu.

Quốc hỏi:
– Bà xuống trạm nào ?
– Tôi sẽ xuống trạm cuối của đường tàu nầy, nhà tôi gần đó.

Đúng lúc, cửa tàu tự động mở, Quốc xuống xe. Khách xuống xe và khách lên xe che khuất tầm nhìn của Quốc đang quay người lại để chào bà.

Ngày hôm sau, đường xe điện ngầm tạm ngừng lưu-thông để sửa chữa hoạt động trở lại, Quốc xử dụng đường xe điện ngầm cũ nên không còn gặp, nhìn lại người đàn bà khuyết tật, tuy nhiên lòng Quốc vẫn phân-vân: “Bà ta, người gốc Viêt-nam, không biết nói tiếng Việt, chỉ nói được tiếng Pháp, đi xin tiền giữa thủ-đô nước Pháp, không bị người Pháp có lòng tự ái dân-tộc pha lẫn bản chất kỳ-thị màu da xua đuổi ! Ngay chính bản thân, khi nhìn thấy người đàn bà khuyết-tật nầy xin tiền Quốc cũng cảm thấy khó chịu… bà làm tổn thương đến chính sách an sinh xã hội nước Pháp.! “Quốc nghĩ, không biết có cần-thiết gặp lại người đàn bà nầy không ?. Vì bà là đồng-hương cơ-cực ? Vì sao bà bị tật nguyền như vậy ?

Thời gian trôi qua, Quốc đã không còn nhớ gì đến người đàn bà khuyết-tật. Khoảng sáu tháng sau, buổi tối ngồi xem tin-tức thời-sự của đài truyền-hình France 3, một đài địa-phương của thủ-đô Paris và vùng phụ cận, một bản tin được phát ra với hình ảnh người đàn bà khuyết tật xin tiền trong hầm xe điện ngầm đang trao một phong bì cho cho một người, cùng lời của người phát tin: “Hôm nay là năm thứ sáu, bà Thérèse Tran một người tàn-tật, đã trao tặng cho hội Chữ Thập Đỏ nước Pháp 5.000 Frances Pháp, số tiền nầy do bà quyên được hàng ngày của khách lai vãng trong những hầm xe điện ngầm của thành phố Paris. Quý khán thính giả của đài đã từng được xem bảng tường trình bằng hình ảnh công việc của bà trong một chương-trình ĐÓNG GÓP CHO TỔ CHỨC NHÂN-ĐẠO trước đây trên đài truyền hình của chúng tôi. Bác-sĩ đại-diện hội Chữ Thập Đỏ Pháp đang nhận số tiền nầy từ tay bà”.

Bản tin tức khích-động trí tò mò của Quốc. Ngày hôm sau trên dường từ sở làm trở về nhà, Quốc chọn tuyến đường xe điện ngầm thời gian trước đây đã cùng bà xử dụng chung một chuyến. Khi đi qua khỏi thám thang máy thứ hai, Quốc nhìn thấy bà vẫn còn ngồi tại chỗ. Quốc tiến thẳng vào hành lang đường hầm, đến tuyến đường xe điện, cố ý ngồi chờ gặp bà. Gần mười chuyến tàu ngừng cho khách lên xuống rồi tiếp tục chạy… Quốc nhìn thấy bà đang chống nạng xuất hiện đầu đường hầm, Quốc đi nhanh về phía bà ngỏ lời chào. Bà chào lại và đưa tay bắt tay Quốc. Bà cười rất tươi, nói với Quốc:

·        Lần đầu tiên gặp ông cùng trên tuyến xe nầy cũng khá lâu, tưởng là không còn gặp lại ông nữa, Paris có hơn mười tuyến đường xe điện ngầm và hàng vài chục ga trung chuyển… gặp nhau lại trên cùng tuyến xe rất hiếm. Gặp ông lúc đó, thấy ông lạnh lùng đối diện với một người ăn xin vì đói ăn và tàn tật như tôi. Hôm nay có khác, thấy nét mặt ông tươi vui và còn chờ tôi để trể mấy chuyến xe ? Nếu tôi đoán không sai, ông muốn gặp tôi hôm nay vì đêm qua ông đã nhìn và nghe được mẫu tin-tức về tôi trên đài truyền-hình France 3: một người đàn bà Pháp gốc Việt, tật nguyền ăn xin để làm việc thiện ? Và rất tiếc phải để ông chờ… vì tôi có thấy ông đi qua chỗ tôi vừa rồi… giờ nầy ông vẫn còn ở đây ?

Quốc cảm thấy bối-rối trước những lời khẳng định và nhạy bén của bà, Quốc chưa kịp đáp lời thì chiếc tàu điện ngừng, cửa mở, hành khách lên tàu. Một hành khách lịch-sự nhường chỗ cho bà. Quốc đứng bên cạnh và có dịp quan sát khuôn mặt thanh tú của bà, mái tóc đen chen lẫn vài sợi trắng hai bên thái dương.

Cặp mắt của bà có một sức lôi cuốn kỳ lạ, người nhìn cảm thấy như bản thân mình bị thâu nhỏ lại như bị hút vào bên trong… cặp mắt mà Quốc đã nhìn thấy một nơi nào đó vào một thời kỳ rất xa, và rất xa. Xe ngừng. Khách xuống, không có khách lên. Quốc ngồi xuống chiếc ghế trống bên cạnh bà. Hai người không nói gì với nhau cho đến lúc loa tàu báo tên trạm ngừng sắp tới, bà hỏi Quốc:

·        Chắc ông xuống trạm này vì kỳ trước ông đã xuống đây ?

Quốc cười, lắc đầu:

·        Hôm nay tôi không xuống đây, xin được theo bà để được nghe bà cho nghe chuyện bà đi quyên xin tiền làm từ thiện.

Bà cười, hai tay ôm hai chiếc nạng vào người, nói:

·        Ông thấy đó, vừa rồi tôi nói có sai đâu, hôm nay ông đón gặp tôi chỉ vì tin tức về tôi trên đài truyền-hình tối hôm qua. Có lẽ trước đây ông không theo dõi tin-tức trên truyền hình France 3 nên không biết. Tàu chạy ồn quá, vậy hãy đợi đến trạm cuối, bên ngoài ga có quán nước, chúng ta đến đó nói chuyện thoải mái hơn, và đây cũng là người Việt-nam đầu tiên trực tiếp muốn biết chuyện nầy. Mong rằng ông không phải là người của tòa Đại-sứ Việt-nam, phỏng vấn, ghi âm lén rồi tráo trở chỉnh sửa, viết lại… trái với trung thực rồi họ cho là đài France 3 tuyên truyền, hư cấu, giàn dựng… Chuyện của tôi là chuyện của tôi, chỉ vậy thôi.

Hai người đi vào một quán nước gần kế lối ra của hầm xe điện ngầm. Thời tiết đang vào cuối tháng tư nhưng vẫn còn se lạnh, bà chọn một bàn bên ngoài quán và nói với Quốc:

·        Chắc là hôm nay tôi sẽ về nhà trễ, mẹ tôi sẽ phải đi tìm đón về, ngồi bên ngoài để bà dễ tìm thấy, trời còn lạnh, nếu ngồi bên trong thì ấm hơn. Tôi vẫn có thói quen, những chiều tối không việc gì làm, ở nhà buồn lắm hay ra ngồi đây uống cà-phê nhìn người qua lại, về nhà trễ, bà cụ đi tìm đón về… lại nghe những lời trách hàm chứa yêu thương… đã trở thành thói quen không bỏ được. Nhà cũng gần đây nhưng cũng tội cho bà cụ, vào mùa đông, khi có tuyết rơi, bà cũng đội tuyết đi tìm đứa con tàn tật nầy !

Hai tách cà-phê được mang đến, bà đưa tay phải lấy viên đường. Quốc nhìn thấy bàn tay của bà bị co quắp trừ ngón cái và ngón trỏ còn cử động được, ba ngón còn lại áp chặt vào lòng bàn tay. Bà cầm muỗng khuấy tách cà-phê nhẹ nhàng và rất bình thường, không vướng víu… Quốc thấy lòng dâng lên nỗi ái-ngại khi vừa khám phá thêm bàn tay của bà, Quốc quên đi ly cà-phê của mình… đến khi cà-phê được nhấm nháp rồi để xuống bàn, Quốc đang tìm lời để vào câu chuyện thì bà nói như để nhắc Quốc:
– Không biết tôi phải gọi ông là gì đây ? Còn tên tôi thì ông đã biết rồi, trên đài truyền-hình France 3, nay giới thiệu thì quá trễ. Khỏi cần lặp lại phải không ông ?

Bà cười vui vẻ, tự nhiên. Quốc nhận ra sự vụng về của mình, ấp-úng trả lời:

·        Được gặp bà hôm nay, lòng tôi phấn khởi vô cùng, nên quên giới thiệu tên, mong bà thông cảm. Xin bà gọi tôi là Nguyễn… Nguyễn-minh Quốc.

·        Việt-nam mình sao nhiều Nguyễn thế ! Đi đâu trên xứ Tây nầy cũng gặp Nguyễn. Bà cười, hai mắt nhíu lại nhìn Quốc, tay bị tật cầm chiếc muỗng gõ nhẹ vào thành miệng tách cà-phê.

Quốc vui theo cái vui của bà, đề cập thẳng vào chuyện:

·        Bà Trần có thể kể cho tôi câu chuyện về trường hợp nào đưa bà vào việc làm ăn xin để có tiền giúp cho Hội Từ Thiện ?

Bà trầm ngâm một chốc rồi bắt đầu câu chuyện:

·        Tôi rời Việt-nam vào năm tôi được sáu tuổi vì lý do thương tật của tôi. Vào thời đó Việt-nam đang có chiến tranh và tôi cũng là một nạn-nhân của chiến tranh. Tôi là nạn nhân của chiến-tranh, nhưng bị thương tật do bị tra-tấn, không phải do bom đạn. Lúc đó ba tôi lái xe cho bịnh-viện Grall của Pháp ở Sài-gòn, trong khi mẹ tôi và tôi sống ở quê nhà, thị trấn Vĩnh-điện, miền trung Việt-nam, chí cách xa thành phố cổ Hội An không tới mười cây số. Mẹ tôi có một tủ kính nhỏ buôn bán vòng vàng trong chợ. Buổi sáng tôi theo mẹ ra chợ, buổi chiều tan chợ, theo mẹ về nhà. Buổi tối, thỉnh-thoảng mẹ tôi dạy tôi đọc và tập viết chữ a, b,c,đ. Tôi chưa đến trường, mẹ nói tôi còn quá nhỏ, chưa đủ tuổi đến trường. Đêm nằm ngủ với mẹ, tôi nghe có tiêng ì-ầm từ xa xa vọng vào nhà, tôi hỏi mẹ đó là tiếng gì thì nghe mẹ thở dài, giọng buồn buồn trả lời:

·        Đó là tiếng súng đại-bác, chắc là hai bên đang đánh nhau một nơi nào đó, chiến tranh ngày một rộng ra, dân ở quê bắt đầu khổ rồi, buôn bán ế-ẩm.

Nói xong, mẹ ôm tôi vào lòng, im lặng, tôi nghe tiếng đập của tim mẹ.

“ Rồi một đêm đang ngủ, tôi giật mình thức dậy vì nghe tiếng súng nổ “cắc bùm”,..”tạch… tạch”, tiếng “chéo chéo” của đạn bay… tiếng gà kêu “cục tác” “cục cục” tiếng heo kêu “ụt…ụt”, có tiếng trẻ con khóc ré lên có lẽ vì sợ… rồi có tiếng ai đó nói to: ” Chắc mấy Ổng đang đánh úp quận. Ở đâu mà mấy Ổng về tứ bề, đông thiệt là đông ?”.

Mẹ lôi tôi ra khỏi giường, đẩy tôi xuống bên dưới giường, mẹ nằm bên cạnh. Người mẹ tôi run rẩy, tôi cũng run như mẹ.

Trước đấy không lâu, nghe lời khuyên của bạn bè trong chợ, mẹ đã nhờ người ta mua bao cát nhỏ chất quanh giường ngủ thay vì đào hầm để tránh đạn… nay hai mẹ con tôi có chỗ nằm để tránh đạn.

Rồi tiếng súng im bặt. Tiếng chân người chạy vội vã, tiếng đập cửa liên hồi, tiếng gọi tên người nầy rồi người khác… tiếng năn nỉ, ấm-ức khóc… Lại một tiếng la to: ” bắn “…một tiếng súng nổ… tiếng đàn bà con nít khóc ré lên nghe thảm thiết. Mẹ ôm chặt tôi rồi. Mẹ kéo nhẹ tôi ra khỏi gầm giường vừa lúc có tiếng đập cửa ầm ầm, tiếng chân đá vào cửa rầm rầm… Có tiếng ra lệnh: “Mở cửa ! mở cửa ! Nếu không tuân lệnh, quân Giải-phóng sẽ phá cửa… nếu không mở, chống đối, quân Giải phóng sẽ bắn tại chỗ ! ”

Mẹ khóc, run lẩy bẩy tiến về phía cửa, trả lời lập cập:

·        Tôi mở… tôi mở… nhà không có đàn ông, con trai, chỉ có hai mẹ con tôi là đàn bà con gái.!

Cửa mở, ánh sáng tràn vào. Tôi nhìn thấy có mấy người ùa vào nhà. Mẹ tôi co rúm người lại. Những người nầy có mang súng chạy tìm kiếm, lục lạo khắp nơi trong nhà, họ nhìn xuống hầm giường mẹ con tôi ngủ và hét lên: “Có còn ai trốn trong đó không thì ra ngay, bắt được quân Giải phóng sẽ không tha!”

Áo quần họ mặc không giống như áo quần quân lính Quốc gia ở quận. Người mặc quần ngắn, kẻ mặc quần dài, áo tay ngắn, tay dài. Người đi chân không, người mang dép vỏ lốp xe. Đàn ông mang súng, con gái có nguời cầm gậy, có người tay không.

Sau khi lục soát nhà xong, một người trong toán lục soát tiến ra cửa nói lớn:

·        Báo cáo đồng chí, đã lục soát xong, không có gì khả nghi.

Một người đi vào. Lưng có đeo một súng ngắn. Tôi nhận ra ngay là anh Kéo vì anh mặc cái quần kaki đen có cái lỗ bị cháy nơi đầu gối. Cái quần kaki đen nầy ba tôi mua ở Sài-gòn tặng anh Kéo nhân dịp về ăn Tết với gia-đình hơn một năm trước đây mặc dầu anh đội cái mũ tai bèo che phủ hơn nửa phần mặt. Cái lỗ bị rách của cái quần nơi đầu gối là do anh Kéo tạo ra một phần, một phần do tôi. Ngày hôm đó mồng bốn tết mẹ mở cửa hàng, sau tết nên có không ít người đến mua bán. Anh Kéo làm việc cho tiệm vàng của mẹ. Anh thử vàng thật hay giả, anh làm nhẫn, làm giây chuyền. 

Hôm đó khách hơi đông, anh Kéo quên tắt lửa ống hàn xì khi anh đang trao đổi chuyện với khách hàng, vô-ý, mỏ hàn xì làm quần anh bị cháy thủng một lỗ nơi đầu gối, cái quần kaki đen ba tôi mua tặng mặc dịp tết. Khi không còn khách hàng, tôi tinh-nghịch cho ngón tay trỏ vào cái lỗ bị cháy của ống quần kéo mạnh tay, cái lỗ bị cháy rách rộng ra, anh Kéo không nói gì, chỉ cúi xuống vuốt vuốt chỗ bị thủng rách. Nhưng tôi bị mẹ phát cho mấy bàn tay vào mông vì cái tội tinh-nghịch.

Mặt trời đã mọc. Anh Kéo lôi mẹ vào góc nhà, anh rút khẩu súng đeo bên hông dí vào trán mẹ. Mẹ tựa lưng vào tường, người khụy xuống nhưng đứng vững bằng hai tay chống trên hai đầu gối. Miệng mẹ hả ra, hai mắt mở to, đầy nước mắt. Anh Kéo hỏi lớn:

·        Vàng để đâu, đem hết ra đây đóng góp cho Mặt-Trận.

Mẹ ngồi bệt xuống đất, hai tay chấp lại, vừa vái anh Kéo liên hồi vừa chỉ cái bình hoa cắm hoa giấy trên bàn thờ, nói không thành tiếng:

·        Có bao nhiêu tôi giấu hết trong cái bình hoa đó, lạy ông, ông lấy hết đi và tha cho hai mẹ con tôi.

Lúc anh Kéo đi đến bàn thờ cầm cái bình hoa lên, vứt những bông hoa giấy rồi trút hết những vòng vàng trong bình xuống mặt bàn thờ, tôi thấy hai mắt anh sáng lên, mặt mất dần vẻ hung ác. Trong lúc anh Kéo đang lấy những chiếc nhẫn vàng đeo vào những ngón tay, tôi bò đến ngồi bên cạnh mẹ, khóc ấm-ức.

Khi anh Kéo lấy hết vàng trên bàn, anh quay lại đứng trước mẹ, lúc nầy mặt anh trở lại hung dữ như trước.

Anh dí mũi súng vào trán mẹ hét lên:

·        Vàng còn dấu nơi nào nữa hãy chỉ mau, nếu còn dấu diếm Cách-mạng sẽ không tha chết đâu !

Mẹ lại khóc, lại chấp tay vái lạy anh Kéo. Lần nầy mẹ quỳ hai gối, đầu rạp xuống trước chân anh Kéo, mẹ nói đứt từng hơi một:

·        Ông biết rồi mà, trước đây ông làm việc với tôi, ông biết tôi chỉ có vốn liếng ba lượng vàng, làm thành mẫu mà bày trong tủ kiếng. Khi bán gần hết tôi phải vào Hội-An mua thêm vàng cho đủ số vốn ba lượng. Nay còn bấy nhiêu đã chỉ cho ông rồi đó, ông đã lấy hết rồi, đâu còn mô nữa mà giấu.

Anh Kéo ra dấu tay kêu hai người cùng trong nhóm rồi ra lệnh:

·        Hãy trói con mẹ nầy lại hỏi còn vàng giấu đâu, nó ngoan cố, thay mặt chinh quyền Cách-mạng bắn bỏ.

Tôi nghe nói bắn chết mẹ, tôi vùng đứng lên chạy đến ôm cánh tay anh Kéo, nước mắt chan hòa, tôi xin anh Kéo tha cho mẹ, đừng bắn mẹ. Anh Kéo vung tay thật mạnh làm tôi té nhào xuống đất. Anh ra lệnh:

·        Các đồng chí cột chân con nhỏ nầy lại treo lên sà nhà để xem mẹ nó còn ngoan cố tới đâu, còn giấu vàng mà không chịu khai báo.

Tôi bị hai người đè xuống nền đất, họ cột một chân của tôi rồi kéo lên treo lơ lững giữa nhà. Tôi vùng vẫy, kêu la trong sự đau đớn. Mẹ nằm co rúm trên nền nhà, dường như sự sợ hãi chen lẫn đau đớn tột cùng làm mẹ mất trí, mẹ lảm nhảm:

·        Anh làm cho tôi, anh biết mà, vốn liếng của tôi chỉ có ba lượng làm mẫu cho khách lựa chọn… khi gần hết hàng… phải vào Hội-an mua thêm vàng cho đủ ba lượng… nay anh làm Cách-mạng, anh lấy hết rồi… còn đâu nữa mà giấu ! Anh tha cho con tôi, nó còn nhỏ, nó có biết gì đâu ! .

Tôi nghe có tiếng họ nói với nhau:

·        Con mẹ nầy còn ngoan cố, không nên tha cho nó, các đồng chí đồng ý không ?

·        Đồng-ý… đồng-ý !

Cái chân bị cột của tôi càng lúc càng làm tôi đau thêm. Tiếng đồng-ý, đồng-ý làm tôi khiếp người. Đến một lúc tôi nghe từ cái chân bị cột căng đến tột cùng, tôi nghe từ khớp xương mông phát ra một âm thanh nhu một cành cây khô có ai dẫm lên làm gãy, tôi hét lên và không còn nghe biết gì quanh tôi.

Rồi tôi nghe có tiếng gọi nhau, tiếng chân chạy rầm rập, tiếng súng nổ thưa thớt, tiếng trẻ con gọi cha, gọi mẹ, gọi anh, gọi chị. Tiếng khóc rưng-rức âm độ khác nhau trong cả khu xóm. Tôi mở mắt nhìn quanh nhà, duy nhất chỉ còn mẹ đang đứng trên ghế, nâng người tôi lên, với tư thế nầy tôi cảm thấy chân bị trói của tôi bớt đau một chút. Mẹ tìm cách mở giây đỡ tôi xuống đất không được, mẹ đứng như vậy vừa nâng người tôi vừa ôm tôi vào ngực, áp mặt vào thân tôi. Hơi thở của mẹ dồn dập, nóng hổi, thổn thức. Toàn thân tôi, tay chân tê lạnh, chỉ có đầu và mặt tôi nóng hừng hực, hai mắt tôi như có những ngôi sao nằm bên trong.

Cả khu xóm lại yên-lặng… Tiếng một ai đó nói lớn như muốn cho mọi người cùng nghe:

·        Chúng nó rút đi rồi. Lính Quốc-gia từ Đà-nẵng kéo vô, từ Hội-an đổ xuống đông lắm.

Có tiếng vỗ tay rời rạc, có tiếng nói với nhau mang âm hưởng vui mừng và bình tĩnh hơn.

Mẹ thở ra một hơi dài thật mạnh, rồi kêu lớn :

·        Bà con ơi, có ai đó cứu con tôi với… không thì nó chết mất. Bà con ơi, xin cứu con tôi…

Tiêng kêu cứu của mẹ như muốn làm vỡ tung ngôi nhà mái tôn. Nhiều người chạy đến, những ông bà lớn tuổi và con nít. Mấy ông mấy bà tìm cách tháo giây trói không được. Họ dùng dao cắt đứt giây, tôi rơi xuống. Mẹ và mấy ông mấy bà cố đỡ tôi cho khỏi rơi xuống đất, nhưng đà rơi và sức nặng của cơ thể tôi đã không giữ lại được giữa những bàn tay. Tôi rơi xuống nền đất, mẹ ngã trên người tôi vì cố giữ tôi trên tay.

Tôi hét lên… và không còn biết gì nữa.

Chị Thérèse nói tiếp, giọng nhẫn nhục:

·        Khi tôi tỉnh lại, mẹ đang ngồi bên tôi, mệt mỏi và buồn rầu. Mẹ cười, hai môi như bị méo, để bàn tay lên trán tôi, mẹ hỏi giọng nghẹn ngào:

·         

·        Tôi được điều trị thương tật ở bịnh-viện Hội-an. Chân phải của tôi bị trật xương khớp háng, các mạch máu không dẫn máu đến được nên toàn chân phải bị chết. Bàn tay phải của tôi bị gãy mấy ngón tay, vì khi được cắt giây bị treo trên sà nhà rơi xuống, bàn tay tôi chống đất trước. Hội đồng bác sĩ của bịnh-viện không chấp thuận đề nghị của bác sĩ điều trị cắt một phần chân của tôi vì sẽ nguy hiểm đến tính mạng. Ba tháng sau tôi được xuất viện, chân tôi không duỗi thẳng được, vẫn cong, nên tôi phải dùng nạng. Ba ngón tay của bàn tay phải bị gãy, khép vào lòng bàn tay không cử động được. Mẹ bán nhà, hai mẹ con vào Sài-gòn sống với ba. Biết được tình trạng thương tật của tôi, bác sĩ người Pháp giám-đốc bịnh viện Grall cũng là hội-trưởng hội Chữ Thập Đỏ của Pháp tại Việt-nam đã làm thủ tục đưa tôi qua Pháp để được tiếp tục chữa trị. Một gia-đình người Pháp không con nhận bảo trợ cho tôi. Tôi rời Việt-nam năm 1967, vừa đúng sáu tuổi.

Gia-đình người Pháp bảo trợ cho tôi gốc Bồ-đào-Nha rất sùng đạo Thiên-chúa. Chồng làm việc cho một hãng bào chế thuốc. Vợ là y-tá điều dưỡng của một bịnh-viện. Gia-đình cư ngụ vùng Bắc thành-phố Paris.

Một tuần có hai ngày tôi được xe bịnh-viện đón đưa đến trung tâm Phục hồi Chức năng để được săn sóc thương tật. Những ngày còn lại trong tuần tôi cũng được xe đưa đón đi học tại một trường dành cho trẻ em khuyết-tật.

Mặc dầu được chữa trị bằng phương tiện y-khoa tân-tiến vào thời đó, thương tật của tôi không trở lại bình thường… và tôi trở thành khuyết tật vĩnh viễn. Gia-đình bảo trợ tôi không muốn tôi trở lại Viêt-nam, làm thủ-tục xin nhận tôi làm con với sự đồng ý của ba mẹ tôi. Tôi tiếp-tục được đi học chữ tại trường cho người khuyết- tật đến hết chương-trình trung-học. Cuối tuần hay những ngày nghỉ lễ, tôi phụ giúp cho chi hội Chữ-thập-Đỏ địa phương, làm nhiệm vụ tiếp nhận tặng phẩm và tiền bạc của những người hảo-tâm đem đến ủng hộ cho hội hoặc đôi khi lập thành nhóm đi lạc-quyên ngoài đường phố hay tại các trung-tâm thương mại lớn.

Năm 1975, tôi đang chuẩn bị vào trung-học đệ nhị cấp thì tại Việt-nam chính quyền Cộng sản Miền Bắc đánh chiếm và cai-trị Miền Nam. Ba mẹ tôi được sứ-quán Pháp cho phép theo nhân viên người Pháp phục-vụ tại bịnh-viện Grall qua Pháp tị-nạn vì sợ chính quyền mới qui tội làm việc cho ngoại bang. Tôi tiếp tục học hết trung-học, vào đại-học, rồi ra trường đi dạy. Hai người bảo trợ cũng là cha mẹ nuôi tôi sau nầy lần lượt theo hầu Đức chúa trời vì cao tuổi. Ba tôi cũng rời bỏ hai mẹ con tôi sau một cơn bệnh đột-ngột vì tim.

 Năm đó, tôi ba mươi bảy tuổi. Me rời bỏ tỉnh, lên Paris sống chung với tôi. Theo lời trăn trối của ba muốn đem tro cốt về quê nhà, mẹ và tôi quyết định đi về thăm Việt-nam. Sau khi tro cốt của ba được được gởi trong chùa ở Hội-an và vài ngày thăm viếng bạn bè quen biết, mẹ và tôi trở ra Vĩnh-Điện thăm làng xóm cũ. Tôi không còn ghi nhớ gì nhiều khung cảnh ở đây vì đã rời gần ba mươi năm trước. Chỉ nghe người thân quen của mẹ nhắc lại chuyện giặc giã ba mươi năm trước tấn công và chiếm đóng thị-xã và tôi là một phần nhỏ trong những tai u xóm cũ lên đường vào Sai-gòn trở lại Pháp, mẹ mời vài người thân quen ngày trước cùng buôn bán trong chợ cạnh tủ vàng của mẹ, tham dự một bữa cơm thân mật tại một nhà hàng nhỏ. Đang lúc ăn và chuyện trò vui vẻ thì bỗng dưng mọi người ngừng nói. Một ông bác hỏi mẹ:

·        Thím Ba có nhận người nầy là ai không.? Ông nhìn về hướng cửa vào nhà hàng ăn. Tôi và mẹ nhìn theo hướng nhìn của ông… Một ông già chống nạng cụt một chân, hai mắt bị mù, được một cô gái có cổ nghiêng qua một bên, mặt hướng lên trời dẫn đi. Hai người tiến gần đến bàn ăn của chúng tôi. Họ đang đi xin ăn.

Mẹ tôi lắc đầu trả lời bác, nói “không biết”.

·        Thằng Kéo mà thím không nhận ra sao, ngày trước nó là thợ làm vàng cho thím đó ? Ông bác nói với mẹ.

Mẹ mở to mắt, miệng hả ra, rồi nhắm mắt lại thở ra, khi nhận ra tên nguời làm hồi truớc. Tôi thấy toàn thân cứng lạnh, sợ hãi khi nhìn lại kẻ đã cột treo mình lên sà nhà để tra khảo mẹ nơi dấu vàng mấy chục năm trước. Ông bác kể:

·        Sau cái năm nó kéo du-kích về đánh chiếm Vĩnh-Điện mình một đêm, một ngày, thì thị xã được lính Quốc-gia chiếm lại bọn nó rút về Gò-nổi, bị máy bay Quốc-gia dập bom banh càng, nó mất một chân… Sau chiến tranh, chính-quyền mới cho làm khóm trưởng đâu bên Gò-nổi, một đêm tối, sau khi đi vận động nông-dân vào họp tác-xã nông- nghiêp, trên đường về, nó bị mấy người lạ mặt chận lại đánh bị thuơng nặng, làm mù hai mắt, rôi trói lại bỏ trong ruộng dâu. Đứa con gái dẫn nó đi ăn xin là con của nó, khi sinh ra đã bị tật như vậy.”

Tôi nhìn cô gái, mặt cứ ngữa nhìn lên trời. Tôi chợt nhớ đến cái đêm tôi bị trói, treo lên sà nhà, mặt mẹ lúc nào cũng ngước lên nhìn tôi, đau đớn, sợ hãi và chan hòa nước mắt. Còn cô gái nầy suốt đời phải ngước mặt nhìn trời là tại làm sao vậy ? Trần gian nầy đang quá khổ đau nên không dám nhìn xuống ? Cầu xin ơn trên tha lỗi cho cha mình đã một thời gieo rắc tang thương cho đồng bào mình ? Nếu đúng vậy thì tội tình nầy đã đến với cô một cách bất công và cay nghiệt ! Lòng tôi ái-ngại khi nhìn thấy cô.

Ông bác kể tiếp:

·        Chính-quyền địa-phương xếp nó vào diện thương binh liệt-sĩ, được trợ cấp, nhưng không đủ sống, dân địa-phương xa lánh vì sự tàn bạo nó đã gây ra trước đây, rồi vợ bỏ, để lại đứa con rồi đi biệt xứ. Hàng ngày hai cha con rời làng vào đây xin ăn.

Khi hai người ăn xin đến gần bàn ăn, mẹ tự nhiên đứng lên vội vàng đi vào nhà vệ-sinh. Tôi cũng đứng lên, đi “lọc cọc” theo mẹ. Hai mẹ con đứng yên-lặng trong nhà vệ-sinh, không trao đổi với nhau một lời, chỉ nhìn nhau… Khi hai mẹ con trở ra lại bàn ăn, hai người ăn xin đã đi qua những bàn thực khách khác.

Bữa cơm thân mật chấm dứt, mọi người chia tay với những chúc lành đẹp nhất. Dưới ánh sáng vàng vọt của những cột điện ven đường, hai người ăn xin đang đi phía trước, dưới những hàng cây khẳng khiu, thưa lá. Khi vượt qua hai người ăn xin, tôi dừng lại, cho tay vào túi xách lấy ra mấy tờ bạc dúi vào tay cô gái rồi theo mẹ băng qua đường một cách vội vàng. Trong đêm tối yên tĩnh, tôi nghe rõ tiếng nạng “cộp… cộp “của anh Kéo vang lên chen cùng tiêng nạng “cộp… cộp” của tôi nghe buồn da diết.

Trong những ngày chờ đợi chuyến bay về lại Pháp tại Sài-gòn, một buổi sáng, mẹ và tôi dùng điểm tâm tại một tiệm phở. Khi hai mẹ con tôi vừa ăn xong thì một người đàn ông không còn chân lết đến bên cạnh nhìn thẳng vào hai mẹ con tôi, đưa một một túi nhựa ra trước mặt, hỏi:

·        Hai bà ăn xong rồi, phần dư còn lại không ăn hết, xin cho vào túi nhựa của tôi.

Mẹ e-ngại trút phần ăn còn lại của hai tô phở vào túi nhựa với nét mặt đầy xúc động, rồi lặng lẽ lấy mấy tờ bạc để vào tay ông, mẹ nói:

·        Chú giữ lấy tiền nầy để mua thêm thứ gì để ăn.

Người đàn ông cầm tiền, cứ chăm chăm nhìn mặt mẹ rồi lết ra bên ngoài tiệm phở. Bên ngoài có một đám con nít, tay xách thùng đánh giày, tay cầm vé số, tay cầm lon xin tiền, tay cầm túi nhựa xin thức ăn thừa, muốn vào tiệm nhưng bị người quản lý ngăn chận. Khi mẹ và tôi bước ra khỏi tiệm phở, lũ con nít ùa tới vây quanh, mỗi đứa nói một câu lao nhao, mẹ đưa tay nhẹ nhàng gạt chúng qua một bên để có lối đi cho hai mẹ con. Giữa lúc đó, từ trong một góc, người ăn xin cụt hai chân lết lần về phía chúng tôi, hỏi lớn:

·        Có phải bà là thím Ba ngày xưa có tủ vàng trong chợ Vĩnh-Điện không ? Cháu nhìn không sai đâu. Hồi đó thím nổi tiếng khu Vĩnh-điện, mọi người đều nói như vậy. Mắt thím đẹp, ai cũng biết. Con Chút, con gái của thím cũng có cặp mắt giống thím như vậy. Cô nầy chắc là con Chút ngày xưa, bị mấy thằng trong rừng ra quậy phá phố Vĩnh-Điện bắt treo lên khảo vàng nhà thím, làm nó bị thương, phải không thím ?

Ông vừa nói vừa chỉ tay vào tôi.

Tôi ngạc nhiên, cố tìm trong trí nhớ người nầy là ai… Thấy mẹ do dự một lúc rồi gật đầu xác nhận. Mẹ lại hỏi;

·        Tôi nay lớn tuổi rồi, trí nhớ không còn như trước, không nhớ chú là ai vậy ?.

Người ăn xin cụt hai chân nói giọng vui mừng:

·        Cháu là con ông Tư Cải cùng xóm với thím đó, cháu là thằng Lự đây. Hồi thằng Kéo đem du-kích của nó đánh Vĩnh-Điện, nó bắt ông già cháu đi theo vì ông không chịu đóng thuế nông-hội cho chúng. Mấy tháng sau dân chúng vớt được xác ông già cháu nổi trên bến đò Hoa-trà. Đêm đó thằng Kéo vào nhà thím treo con Chút lên kèo nhà để khảo vàng, chuyện ấy ai cũng biết.

Mẹ thừ người ra, mặt đượm nét sầu đau. Còn tôi, khi được nghe nhắc đến tên Chút, cái tên mà ba mươi năm nay không còn ai nhắc đến, đã vào trong quên lãng của mọi người, nay được nghe lại, tôi bồi hồi xúc-động. Ký ức tuổi thơ của tôi chợt thức giấc: Thằng Lự đây sao ? Hồi đó hai đứa cùng lũ bạn trong xóm, suốt ngày lêu-lỗng ngoài xóm, chơi lò-cò, chơi nhảy dây, chơi u, chơi ném lon… thằng Lự khỏe mạnh, thường hay bênh vực tôi mỗi khi bị bọn trẻ khác hiếp đáp !

Tôi đang nghĩ đến ngày xa xưa, thì nghe tiếng mẹ :

·        Tại sao cháu ra nông-nổi tàn tật như thế nầy ?.

·        Năm 1979, cháu bị bắt vào lính, đưa ra Bắc đánh nhau vời Trung-quốc, cháu bị thương cụt hai chân. Đời sống khổ lắm thím, nhà nước trợ cấp nhưng sống vẫn thiếu trước hụt sau… người ta quy kết trước đây ông già cháu có tội với cách mạng vì không nộp thuế nông-hội, nay mặc dầu cháu hy sinh một phần cơ thể cho đất nước, nhưng cháu phải tiếp tục trả cái nợ trước đây của ông già, vì vậy phần trợ cấp thương binh của cháu bị địa phương cắt giảm không đủ vào đâu nên cháu phải xin ăn.

Tôi nhìn thân thể tật nguyền và teo gầy của Lự, nước mắt ứa ra. Tôi bước lần đến bên Lự, buông nạng, quỳ một chân trước Lự, nhìn sững Lự rồi bật khóc như ngày nào bị chúng bạn hiếp-đáp, khóc to lên để Lự chạy đến bênh vực, che chở. Tôi nghe từ phía Lự cũng có tiếng nấc lên, thổn thức. Trong làn nước mắt, tôi thấy tôi đang chạy trốn thật nhanh, đàng sau, Lự đứng giang hai tay như người hiệp-sĩ ngăn cản lũ cướp là đám con nít đưổi theo sau trong khi hơn thua nhau trong một trò chơi giành giựt nhau của trẻ con.

Tôi im-lặng. Lự im-lặng. Mẹ nhẹ nhàng kéo tay tôi đứng dậy. Tôi đứng lên. Lự vẫn ngồi bất động. Chung quanh có nhiều người hiếu kỳ đứng lại nhìn chúng tôi.

Mẹ gọi hai xe xích-lô, mẹ một chiếc, tôi ngồi chung xe với Lự. Trên đường dẫn về nhà Lự, tôi chẳng nhìn thấy gì ngoài những hình ảnh một thời thơ ấu của tôi cuộn chảy về như một dòng sông ký ức. Tôi nhìn thấy một con bé lúc nào cũng được che chở, được binh-vực dù con bé sai quấy, ngay cả khi con bé đó tham lam lấy đồ chơi của người khác làm của mình. Nhưng rồi cũng có lúc con bé trở nên hung dữ, ném dép và đá sỏi vào Lự vì con bé bị ngăn chận không cho leo lên cây hái mấy trái ổi, sợ bị té. Một viên đá đă làm trán Lự chảy máu, Lự kéo áo lau máu, chạy về nhà. 

Con bé chạy theo, Lự khép cửa không cho nó vào nhà, Lự giận, con bé ngồi bên ngoài lo sợ cho vết thương của Lự, khóc ấm ức… Kỷ niệm đang trở về, trong vô thức, tôi đưa bàn tay thương tật sờ lên trán Lự, nơi vết thương của ngày nào… Bỗng nhiên Lự cũng đưa một tay lên vỗ nhẹ vào tay tôi đang dặt trên trán Lự. Lự cười và nói như nói với tôi và như nói với chính mình:

·        Sẹo của vết thương đã phai theo thời gian, nhưng kỷ-niệm về vết thương vẫn nhớ mãi.

Lự nói, mắt vẫn nhìn về phía trước. Lự đã hiểu lòng tôi khi bàn tay tôi để lên trán Lự để nhớ về tháng năm thơ ấu thân yêu. Tôi nhìn Lự, ngầm nói lên lời cảm ơn tình bạn thân ái vẫn còn lại với tháng năm.

Lự sống với gia-đình em gái trong khu ngã tư Bảy Hiền, nơi dân Quảng-nam, vùng Gò-nổi, vốn tiếng tăm với nghề trồng dâu nuôi tằm, dệt Lụa, Thao, Đũi, bỏ xứ vào đây lập nghiệp, tránh chiến-tranh ác-liệt. Vợ chồng em gái Lự làm nghề vệ-sinh, hốt rác trong khu phố, nuôi ba đứa con, thiếu trước hụt sau nên việc ăn uống cá-nhân Lự tự giải quyêt. Lự cần một nơi tránh gió tránh mưa nắng nơi nhà em gái. Tôi rất đau lòng cho cuộc sống của Lự. Có lúc tôi vu-vơ nghĩ quanh: “Cái đêm anh Kéo bắt treo tôi lên sà nhà… Lự lúc đó đang ở đâu mà không xuất hiện cứu tôi ? “. Rồi tôi tự cười mình… ba mươi bảy tuổi rồi… còn nghĩ đến ngày xưa còn bé ! Tiểu hiệp sĩ ngày xưa oai nghi như một thiên-thần, nay thiên thần đã gãy cánh !

Mẹ đồng-ý xin hoãn chuyến bay về lại Pháp ba ngày theo đề nghị của tôi. Tôi có thời gian giúp Lự khám sức khỏe toàn diện cũng như đi mua cho Lự một chiếc xe lăn. Mẹ tôi giúp Lự và gia-đình em gái Lự một số tiền để xoay sở sinh sống. Có một điều Lự phàn nàn với tôi là tại sao không gọi Kéo là tên Kéo, thằng Kéo mà gọi là anh Kéo, nó là tên ác ôn mà. Tôi trả lời một cách thản nhiên:

·        Đó chỉ là thói quen thôi, dù gọi tên Kéo, thằng Kéo hay là gì gì đi nữa thì Kéo vẫn là kẻ độc ác, đáng nguyền rủa.

Sau chuyến về Viêt-nam rồi trở lại Paris, sức khỏe của mẹ bắt đầu sa sút. Cùng lúc trường học giảm tối đa giáo viên giảng dạy vì số lượng học sinh ngày một giảm vì người Pháp không muốn sinh con. Lợi dụng bị thuyên chuyển làm việc xa nhà, thân tàn tật di chuyển khó khăn, tôi xin nghỉ việc để có thời gian lo săn sóc mẹ. Thời gian rảnh rỗi, tôi vẫn tiếp tục làm việc thiện nguyện cho Hội Chữ Thập Đỏ. Rồi chiến tranh ở Bắc Phi, chiến tranh ở Trung-đông liên tiếp xẩy ra, tôi có dịp theo hội cứu giúp trong các trại tỵ nạn nơi xẩy ra chiến cuộc. Sự tàn phá, chết chóc do chiến-tranh tạo ra gây cho tôi kiệt lực. Người ta nhân danh chiến tranh để giải phóng con người ra khỏi đói nghèo và áp-bức, nhưng sau chiến-tranh, đói nghèo và áp bức càng gia-tăng do hậu quả cuộc chiến để lại và lòng tham muốn quyền lực chiếm đoạt và sự trả thù của bên thắng cuộc đối với kẻ thua cuộc.

Cường-độ của độc-ác, bóc lột, đói nghèo gia tăng thì lòng nhân-đạo giúp đỡ nhau đi xuống. Chiến-tranh ở Việt-nam có “Kéo” ác-độc chủ động tham dự, “Lự“ bị cưỡng bách, có “Chút” là tôi, một thường dân vô-tội, thì các nạn nhân chiến-tranh ở Trung-đông, Bắc-Phi cũng không khác. Tôi nói lòng nhân đạo đi xuống là muốn nói lòng nhân đạo tự nguyện đối với nạn-nhân của mọi biến cố xa gần, trực-tiếp hay gián-tiếp đã trở nên cằn cỗi… nên một số anh chị em trong hội tự chọn cho mình một phương cách hữu-hiệu, an toàn để tạo thêm nguồn tài-chánh cho trung ương, và tôi đã chọn là mỗi tuần tôi để ra ba buổi chiều xin tiền trong hầm xe điện ngầm.

Lúc đầu chuyện không đơn giản, vì anh chị em trong nhóm thấy quyết-định của tôi có vẻ sẽ gây bất mãn và gây dị nghị cho tổ chức, nhưng tôi dã thuyết phục được họ vì tôi làm không nhân danh hội, chỉ có tính cách cá-nhân. Những tuần lễ đầu tiên, khách qua lại trong đường hầm xe điện ngầm ném cho tôi những cái nhíu mày tỏ vẻ bực bội. Tôi biết, một người khuyết tật ở xứ Pháp nầy sẽ được xã-hội bảo bọc chu toàn nên xin ăn là điều sĩ nhục cho đất nước. Tôi để hộp xin tiền trước mặt, ngồi im, hai mắt nhắm lại. Một ngày qua đi, ba ngày trong tuần qua đi, không có một xu nào được ném vào hộp.

Qua tuần lễ thứ hai, lác đác tôi nghe có tiếng tiền kim loại được ném vào hộp… Rồi một tuần sau đó, niềm vui và tin tưởng đến với tôi. Một nhóm học trò cũ của tôi được cô thầy giáo hướng dẫn du hành nghiên cứu thực tế bên ngoài xã-hội để áp-dụng cho một chương trình học trong lớp đi ngang qua chỗ tôi ngồi xin. Có lẽ do sự giải thích của cô thầy giáo đồng nghiệp cũ của tôi về việc làm của tôi nên các em vây quanh tôi vỗ tay reo hò, nhiều em bỏ tiền vào hộp. Có em giải thích việc làm của tôi với khách qua lại dừng chân vì hiếu kỳ, họ cũng bỏ tiền vào hộp. Hôm đó, lần đầu tiên trong những ngày bắt đầu xin tiền, tôi nhận được khá nhiều tiền, lòng thật vui, đầy phấn khởi. Cũng có lẽ sau ngày hôm đó, những cái nhìn của khách qua lại ném cho có nhiều thiện cảm hơn, có khách dừng chân, nhẹ nhàng bỏ những tờ giấy bạc hay những đồng tiền bằng kim loại vào hộp, không quên kèm thêm một nụ cười. Hạnh-phúc nhất đến với tôi là sau một năm thực-hiên việc xin tiền, đài truyền hình France 3 đưa tin-tức công việc của tôi cho mọi người biết. Có một câu hỏi mà câu trả lời tôi thích nhất từ đó cho tới nay.

Người ta hỏi:

·        Bà là người Pháp, gốc Việt-nam, có phải việc làm của bà nhằm mục-đích có tiền góp cho hội Chữ-Thập-Đỏ dành riêng giúp cho những nhu cầu cần-thiết hàn gắn những vết thương do thiên tai tạo ra bên Việt-nam ? .

·        Thưa không phải là như vậy. Việc tôi làm là để đóng góp tài chánh cho hội Chữ-Thập-Đỏ. Sự đóng góp của tôi không bằng một hạt cát trong đại dương mênh-mông. Việc phân phối giúp đỡ theo nhu cầu ở một nơi nào đó là do Hội nghiên-cứu và quyết- định. Hội Chữ-Thập-Đỏ làm việc cho toàn thế-giới, không riêng cho một nước nào. Ngay tại nước Pháp của chúng ta, cũng có những lúc, có những nơi cần có sự góp sức của hội Chữ-Thập-Đỏ.

Tôi nhấp cạn phần còn lại của tách cà-phê, lòng cảm thấy nhói vì câu chuyện.

Nguyễn Đại Thuật