Có những ngày, bạn thức dậy trong một căn phòng bừa bộn. Chiếc bàn ngổn ngang giấy tờ, quần áo vắt vểnh trên ghế, bụi phủ một lớp mỏng trên kệ sách. Bạn cảm thấy mệt mỏi, bức bối mà không rõ vì sao. Không phải vì một điều gì to tát, chỉ là có vẻ, mọi thứ trong và ngoài bạn đều đang chất chồng lên nhau. Lúc đó, hãy thử bắt đầu bằng một hành động đơn giản: dọn dẹp.

Dọn dẹp không chỉ thay đổi căn nhà, nó thay đổi cả cấu trúc tâm trí bạn

Nhiều người nghĩ rằng, dọn dẹp chỉ là công việc vật lý: lau, quét, gấp, bỏ. Nhưng theo neuroscience – khoa học thần kinh, mỗi lần bạn dọn dẹp, bộ não của bạn cũng đang tổ chức lại thông tin và trạng thái cảm xúc.

Một nghiên cứu của Princeton University Neuroscience Institute (2011) cho thấy: khi môi trường xung quanh lộn xộn, não bộ sẽ bị quá tải bởi những kích thích thị giác không cần thiết, khiến ta khó tập trung và dễ cảm thấy căng thẳng. Ngược lại, trong một không gian gọn gàng, vùng não xử lý chú ý và cảm xúc sẽ được “giải phóng”, giúp ta bình tĩnh hơn, minh mẫn hơn.

Nói cách khác: khi bạn dọn dẹp căn phòng, cũng là lúc bạn đang dọn dẹp chính những dòng suy nghĩ đang xáo trộn trong đầu mình.

Marie Kondo – tác giả nổi tiếng của The Life-Changing Magic of Tidying Up đã viết: “Hãy giữ lại những thứ khiến bạn rung động.” Vì dọn dẹp không phải là vứt bừa đi, mà là một hành trình phân loại cảm xúc. Bạn đang học cách nhận diện, chọn lọc, và buông bỏ, những điều không còn phù hợp, cả bên ngoài lẫn bên trong. 

Tâm trạng bạn như thế nào, nhà bạn sẽ như thế đó 

Một người đang trong giai đoạn trầm cảm thường sống trong không gian lộn xộn. Nhưng không gian lộn xộn cũng góp phần kéo dài tình trạng trầm cảm đó. Đây là một vòng luẩn quẩn tâm lý đã được ghi nhận bởi nhiều nghiên cứu tâm thần học.

Theo Hiệp hội Tâm lý học Hoa Kỳ (APA), phụ nữ sống trong không gian nhà cửa bừa bộn có mức cortisol (hormone căng thẳng) cao hơn và có xu hướng mệt mỏi về cuối ngày nhiều hơn so với người sống trong môi trường gọn gàng.

Điều đáng nói là: ta có thể bắt đầu phá vỡ vòng luẩn quẩn đó từ bên ngoài. Dọn dẹp không cần nhiều lý do. Đơn giản, chỉ là một bước đi nhỏ để thoát khỏi sự trì trệ. Khi bạn gấp chăn màn, lau bàn ghế, gom đồ giặt bạn đang tạo lại dòng chảy cho năng lượng trong đời sống của chính mình.

Nhiều người từng trải qua mất mát, ly hôn, thất nghiệp… thường thấy mình gục xuống trong một căn phòng ngập đồ. Nhưng cũng chính từ căn phòng đó, họ có thể bắt đầu đứng dậy.

Dọn dẹp, khi ấy, là cách ta nói với chính mình: “Tôi vẫn ở đây. Tôi vẫn quan tâm.” Dù nhỏ bé, dù đơn giản, hành vi ấy là một thông điệp của sự sống, một khẳng định rằng ta vẫn xứng đáng có một không gian tử tế để sống tiếp.

Vì thế, dọn dẹp không phải là việc chỉnh chu bề ngoài. Đó là sự chăm sóc sâu sắc dành cho nội tâm.

Đó là khi bạn lau một ô cửa sổ và bỗng thấy ánh nắng rọi vào đẹp hơn. 

Là khi bạn xếp lại ngăn kéo và chợt nhận ra mình không còn cần giữ những thứ đã cũ.

Là khi bạn dọn lại góc làm việc và thấy lòng mình bớt lộn xộn.

Dọn dẹp, rốt cuộc, là một cách yên lặng để bắt đầu lại. Không cần tuyên bố điều gì to tát. Chỉ cần cầm lên một chiếc khăn, nhặt một tờ giấy rơi, sắp lại một giá sách. Và cuộc sống, từ từ, cũng sẽ sắp xếp lại.

Nếu bạn đang thấy mỏi mệt, đừng cố nghĩ thông suốt tất cả. Chỉ cần đứng dậy và dọn một góc nhỏ. Một góc nhà, rồi một góc lòng sẽ dần được chữa lành.

Nguyên Tác An Hậu

Dọn dẹp nhà cửa có thể giúp chữa lành tâm hồn bạn

Tôi từng làm bảo mẫu cho một gia đình người Đức. Có lần chủ nhà tôi phải về Đức thăm thân, họ đưa cả gia đình về Đức và cũng cho tôi nghỉ phép. Ngày đầu tiên trước khi đi, cô chủ người Đức bảo tôi lấy một bát nước rồi cho vào ngăn đá tủ lạnh; đợi bát nước đông thành đá, cô đặt một đồng xu lên trên mặt.

Tôi nghĩ mãi không hiểu vì sao, nhưng cũng không dám hỏi vì cô chủ người Đức rất lạnh lùng, tiếng Trung của cô cũng không tốt, tôi ít khi giao tiếp với cô. Cô đặt thì tôi cứ để vậy. Sau đó cả nhà ba người họ lên đường về Đức.

Một tháng sau, họ từ Đức trở về, tôi lại đến nhà họ làm việc. Trước khi làm việc, cô chủ người Đức bảo tôi vứt hết mọi thứ trong tủ lạnh đi. Trong tủ có thịt bò, thịt cừu, sườn, thịt gà, thịt vịt và rất nhiều hải sản. Những thứ này để trong ngăn đá suốt một tháng, sao lại không ăn được? Tôi thấy tất cả vẫn còn đông đá mà.

Tôi vẫn không dám hỏi, chỉ gom hết tất cả vào một túi tiện lợi, định đem về chia cho hàng xóm vì bình thường cô chủ cũng hay cho tôi những thứ sắp hết hạn. Tôi hay mang về chia cho mọi người.

Trước khi tan làm tôi đã gói hết mang về. Hàng xóm của tôi, bà Hứa, thấy tôi mang nhiều đồ ngon như vậy thì vui lắm. Bà biết tôi ăn không hết nên chắc chắn sẽ chia cho bà.

Ăn không hết, tôi chia mỗi món một nửa cho bà Hứa, phần còn lại để trong ngăn đá tủ lạnh nhà mình. Vì ngày nào cũng phải đi làm, tôi không có thời gian nấu nướng nên tạm để đó.

Hôm sau, trước khi đi làm, tôi gặp bà Hứa. Bà trông không khỏe, tôi hỏi thì bà nói cả nhà bà đều bị tiêu chảy mấy hôm nay. Bà hỏi đồ tôi mang cho có khi nào bị hỏng không. Tôi nói thật rằng số đồ đó là chủ nhà bảo tôi vứt đi, tôi tiếc nên mang về.

Bà Hứa bảo tôi phải vứt hết ngay vì tất cả đều đã hỏng. Tôi rất ngạc nhiên: chúng được cấp đông trong tủ lạnh, sao lại hỏng được? Mang theo thắc mắc đó, tôi quay lại nhà cô chủ người Đức để tiếp tục làm việc.

Lúc làm, tôi dọn dẹp tủ lạnh và thấy bát đá vẫn còn ở trong ngăn đá, nhưng đồng xu thì không còn trên bề mặt nữa. Tôi cũng không bận tâm, lấy bát đá ra để tan rồi rửa bát sau.

Khi đá tan, tôi đi rửa thì thấy một đồng xu dưới đáy bát. Đó chính là đồng xu đặt trên mặt băng ban đầu! Sao nó lại xuống đáy bát? Tôi cầm đồng xu đến trả cho cô chủ. Cô chủ dùng tiếng Trung lơ lớ hỏi: “Đồng xu ở đáy bát sao?” Tôi nói: “Đúng vậy.” Cô chủ nói rất nhiều tiếng Anh với chồng mà tôi không hiểu. Sau đó tôi lại tiếp tục công việc.

Sau đó, ông chủ giải thích cho tôi: “Đồng xu ở đáy bát chứng tỏ trong thời gian chúng tôi về Đức, nhà đã bị mất điện. Mất điện thì đồ đông lạnh bị rã đông, sau đó có điện trở lại thì chúng lại đông lại. Bát nước trong ngăn đá cũng tan rồi đông lại, làm đồng xu chìm xuống đáy.”

Nghe xong, tôi lập tức hiểu vì sao bà Hứa ăn đồ mang về liền bị đau bụng, vì tất cả đã bị hỏng.

Qua bài học này, tôi cũng học được một mẹo: Trước khi đi xa, hãy cho vào tủ lạnh một bát nước đá và đặt một đồng xu lên trên.

Khi trở về, kiểm tra:

1.   Nếu đồng xu vẫn nằm trên mặt băng, nghĩa là chưa từng mất điện. Đồ ăn vẫn an toàn.

2.   Nếu đồng xu nằm ở giữa bát, nghĩa là mất điện trong thời gian ngắn, băng chỉ tan một nửa, một số thực phẩm vẫn có thể ăn được.

3.   Nếu đồng xu nằm dưới đáy bát, nghĩa là mất điện lâu, băng đã tan hoàn toàn, toàn bộ thực phẩm trong tủ phải bỏ đi.

Y Ngải / Vision Times