Thân tặng người bạn tri kỷ một thời: Ngô Đình Thiệp

Ngô Đình Thiệp - bạn tôi- thứ nhất bên trái hàng thứ hai

                                                                  

Gia đình chúng tôi sang Úc từ tháng 9/1992 và định cư tại thủ đô Canberra.

Dù đã xa quê hương khá lâu nhưng mỗi lần nhìn hoa đào nở hay vô tình nghe lại một bản nhạc xuân cũ, lòng tôi lại xao động như có ai chạm nhẹ vào ký ức. Nhớ quá những cái Tết năm xưa. Nhớ những ngày bận rộn mà vui, khi cả nhà tất bật chuẩn bị Tết, còn đám con nít thì chỉ chờ đến khoảnh khắc được mặc đồ mới, được lì xì, được chạy khắp ngõ làng trong tiếng cười giòn tan.

Tết ngày xưa quan trọng lắm. Không phải vì mâm cao cỗ đầy, mà vì nhà nào cũng rộn ràng, bận rộn. Người nào cũng có chỗ để quay về.

Tết này, đã hơn ba muơi năm tôi đón xuân ở thành phố này và Tết Bính Ngọ sắp tới, tôi lại đón xuân ở thủ đô Canberra - thủ đô hành chánh của Úc, một thành phố yên tĩnh, ít nguời Việt, chỉ có khoảng vài nghìn nguời Việt sống rải rác trên chiều dài khoảng mấy chục cây số (1). 

Không có chợ Tết, không có mùi nhang trầm, bánh mứt. Chỉ có tôi và bụi hoa đào lặng lẽ ngoài sân vắng.

Tôi cùng quen rồi và không cảm thấy buồn nữa, tuy lòng vẫn thiết tha nhớ về những cái Tết của một thời quê hương cũ, của một thời tuổi trẻ rồi bị biến cố 30/4/1975 cuốn trôi theo những đổi thay nghiệt ngã của đất nước.

——

Gia đình tôi gốc miền Bắc, sinh sống ở Trung Chánh, Sàigon, sau xuống Rạch Giá. Những nơi này có nhiều người miền Bắc định cư nên Tết thời thơ ấu mang đậm hương vị Bắc. 

Mâm cỗ tết miền Bắc, mang đậm nét truyền thống với những món ăn đặc trưng như xôi gấc, bánh chưng, dưa hành muối, nem (chả giò), giò thủ, thịt đông. Đây là những món ăn được lựa chọn để thích hợp với thời tiết se lạnh của mùa xuân miền Bắc.

Ngoài những món cơ bản kể trên, mỗi gia đình có thể bổ sung thêm món bóng xào, gà luộc, canh măng, miến xào mề gà … Tết miền Bắc hơi cầu kỳ nhưng ấm cúng với hoa đào, cây quất …

Mâm cỗ Tết miền Bắc

——-

Sau này gia đình tôi di chuyển về tỉnh Kiến Tường, rồi sau đó lên học ở Sài Gòn, tôi biết thêm Tết miền Nam: phóng khoáng, rộn ràng. Tết đến sớm hơn với nhịp sống sôi động, chuộng màu vàng tươi của hoa mai, hoa vạn thọ …

Về món ăn thì có bánh tét (nhân mặn, ngọt), canh khổ qua nhồi thịt (với mong muốn nỗi khổ sẽ qua đi), thịt kho hột vịt, gỏi ngó sen …

Mâm ngũ quả thường có mãng cầu, dừa, đu đủ, xoài (cầu vừa đủ xài).  Đặc biệt người miền Nam rất coi trọng việc lì xì và chúc tết.

Mâm cỗ Tết miền Nam

——-

Khi đi dạy, tôi có dịp thăm các bạn đồng nghiệp ở miền Trung vào những ngày giáp Tết. 

Tôi nhận xét thấy Tết miền Trung có vẻ tinh tế và trang trọng do chịu ảnh hưởng văn hóa cố đô. Món ăn cũng có bánh chưng, bánh tét, các món ngâm mắm (đu đủ, củ kiệu), thịt heo ngâm nước mắm và đặc biệt có món tôm chua. Mâm ngũ quả giản dị mà hài hoà thường có chuối, mãng cầu, dừa, đu đủ, xoài …

Mâm cỗ Tết miền Trung

——

Dù Bắc – Trung – Nam mỗi nơi một vẻ, Tết vẫn có những điều chung: 

• Cúng ông Công, ông Táo vào ngày 23 tháng Chạp
• Tảo mộ: thăm viếng, dọn dẹp mộ tổ tiên trước Tết
• Giao thừa: cúng gia tiên, đón năm mới
• Chúc Tết & lì xì: chúc nhau một năm mới bình an, may mắn.

——

Bên nước Mỹ - bạn tôi - Ngô Đình Thiệp. Chúng tôi có thời gian cùng ở Rạch Giá và bạn rất thân thời học trường Đại Học Sư Phạm Sàigòn trứơc 1975. Gia đình bạn qua Mỹ năm 2011 và cư ngụ tại thành phố Garden Grove ở miền Nam California.

Cũng đã hơn hai mươi năm gia đình bạn tôi đón xuân nơi xứ Mỹ. Cũng may, ở Garden Grove có rất nhiều người Việt sinh sống nên có chợ Tết ở khu Phuớc Lộc Thọ, có múa lân, có diễn hành … Bạn tôi kể, còn gần ba tuần nữa mới tới Tết Bính Ngọ mà không khí Tết ở đây đã rộn rã, bàng bạc khắp nơi … Các cửa hàng bán lẻ, các siêu thị Việt Nam … đều đã trưng bày những hình con ngựa nhiều màu, những phong bao lì xì, những hộp bánh mứt, bánh chưng , bánh tét, những hũ dưa hành, củ kiệu … bên cạnh những chậu hoa đào, hoa mai, hoa cúc đủ sắc màu …

Phố hoa Garden Grove rực rỡ áo dài ngày Tết

Bạn tôi cho biết, gia đình bạn đã chuẩn bị tết cả tuần nay: Đã gói xong một số bánh chưng, bánh tét … và làm hơn hai trăm hũ dưa hành muối. Sao nhiều thế? Bạn tôi nói: bà xã và con gái khéo tay nên tết năm nào cũng làm nhiều, trước để gia đình ăn, sau để biếu bà con, bạn bè … còn lại gởi siêu thị, cửa hàng Việt Nam … để bán. Wow!!!  Dĩ nhiên bạn tôi cũng là thợ phụ nữa. 

Những hũ dưa hành mà gia đình bạn tôi vừa mới làm được bày bán trên các kệ ở các siêu thị Việt Nam ở thương xá Phước Lộc Thọ.

Thán phục quá!!! vì vợ chồng bạn tôi năm nay cũng quá “thất thập cổ lai hy” rồi !

Tôi vẫn còn nhớ, năm vừa qua Thiệp phone chúc tết gia đình tôi. Sau khi chúc xong bạn hỏi tôi Tết ở xứ Kanguaoo có gì vui, có gì lạ không? Tôi trả lời vui vui “Cũng vui, cũng vui … nhưng “chả có gì!””. Ít giây sau bạn tôi hiểu và phì cười. Thiệp còn nhớ không?

Xin chúc bạn tôi và gia đình măm mới Bính Ngọ luôn vui khỏe và vạn sự tốt đẹp và đặc biệt :

Canberra những ngày cận xuân Bính Ngọ.

Mai Khánh Thư - Phạm Doanh Môn